Sosyal medyada karşıma bir fotoğraf çıktı. Genç bir kadın, elinde kartondan bir pankart tutuyor. Üzerinde öyle bir yazı var ki okurken hem güldüm hem de düşündüm.
“Nerelisin?” diye soruyorlar, “Kırşehirliyim” diyorum. “Hiç benzemiyorsun” diyorlar. Ne yapayım, elimde davulla mı gezeyim? Saz alıp çalayım mı? Boynuma ceviz mi takayım? Ahi Evran Camii'ni alıp yanımda mı dolaştırayım?"
Doğrusu, bu durum benim de başıma sık sık geliyor. Kırşehirli olduğumu söylediğimde karşımdaki kişinin yüzünde beliren şaşkınlık, ister istemez beni de düşündürüyor: Acaba Kırşehirliler nasıl görünüyor da ben onlara benzemiyorum? Bir şehrin insanına özgü bir yüz ifadesi, duruşu ya da konuşma biçimi mi var?
Hatta bazen kendi kendime, “Nasıl dursam Kırşehirli gibi görünürüm, biraz daha mı ciddi olmalıyım, yoksa koluma bir saz mı takmalıyım?” diye sorduğum oluyor. Öyle şaşkın bakışlarla karşılaşıyorum ki insan, bir süre sonra memleketini söylerken yöresel kıyafetlerini de giymesi, hatta Kırşehirli olduğunu belgeleyen bir evrak sunması gerektiğini düşünüyor.
Bir de işin köy meselesi var. “Köyün yok mu, illaki bir köyün vardır” diyorlar. Yok efendim, yok! Ben hep Kırşehir merkezde yaşadım. Anlaşılan Kırşehirli olduğumu kanıtlamak için saz, ceviz yetmiyor; bir de köy bulmam gerekiyor! Sanki Kırşehirli olabilmek için mutlaka bir köy kütüğüne kayıtlı olmak şart!
Doğrusu, bu pankarttaki mizahın altında hepimizin zaman zaman karşılaştığı bir durum var: İnsanların memleketleriyle ilgili kalıplaşmış beklentileri...
Peki, insan memleketini ispatlamak zorunda mı? Kırşehirli olmak için yanında saz mı taşımalı, cebinde ceviz mi bulundurmalı? Birisi nereli olduğumuzu sorduğunda kimlik kartımızın arkasına yöresel özelliklerimizi de mi yazdırmalıyız?
Kırşehir denince akla elbette saz, bozlak ve Neşet Ertaş gelir. Ahilik, Ahi Evran, ceviz ve bozkır da bu şehrin kimliğinin ayrılmaz parçalarıdır. Bunların her biri Kırşehir'in kültüründe ve hafızasında önemli bir yere sahiptir. Ancak Kırşehirli olmak, bütün bu değerleri bir çantaya doldurup sokakta taşımak değildir.
Her Kırşehirli saz çalmak zorunda olmadığı gibi hayatında eline davul almamış, ceviz sevmeyen ya da bozlak yerine bambaşka müzikler dinleyen insanlar da olabilir. Şimdi onları memleketlerinden mi ihraç edeceğiz?
Asıl mesele, insanın nereli olduğunu dış görünüşüyle kanıtlaması değil, doğup büyüdüğü ya da gönül verdiği şehre nasıl sahip çıktığıdır. Çünkü aidiyet, birkaç alışkanlıktan veya dışarıdan görünen özelliklerden ibaret değildir. Bazen bir hatırada, bazen bir türkünün sözlerinde, bazen de insanın memleketinin adını duyduğunda hissettiği tarifsiz duygudadır.
Bir şehri sevmek için bütün sokaklarını ezbere bilmek, her türküsünü söylemek ya da geleneklerinin tamamını yaşatmak gerekmez. Önemli olan o şehrin tarihine, kültürüne, insanına ve değerlerine yabancılaşmamaktır.
Yine de o pankartı hazırlayan genç kadına hak vermemek mümkün değil. Çünkü bazen insan, memleketini anlatmaktan çok, karşısındakinin zihnindeki kalıpları yıkmakla uğraşıyor.
Bundan sonra biri bana “Nerelisin?” diye sorarsa cevabım yine aynı olacak: Kırşehirliyim!
İnanmazsa da fazla uzatmayacağım. Sazı sırtıma, cevizi boynuma asıp Ahi Evran Camii'ni de koltuğumun altına alarak gelirim!
Şaka bir yana, insanın memleketi bir aksesuar değil, bir aidiyettir. Kırşehirli olduğumu söylemek için elimde saz taşımama gerek yok. Nereden geldiğimi bilmem ve o şehre gönül vermem yeter.
Hem bir düşünün; herkes memleketini böyle ispatlamaya kalksa şehirlerarası yolculuklar nasıl olurdu? Valizler yetmez, otobüs bagajları yöresel ürünlerden geçilmezdi!
Kısacası, Kırşehirli olmak için saz çalmak şart değil. Ama bu şehrin sesini, kültürünü ve değerlerini yaşatmak hepimizin sorumluluğu. Çünkü insanın nereli olduğunu yüzüne bakarak değil, gönlünde taşıdığı aidiyete bakarak anlarsınız.
