Kırşehir’de düzenlenen 3. Cacabey Bilim ve Kültür Şenliği, genç mucitlerin geliştirdiği projelere sahne oldu. Kırşehir Yusuf Demir Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencileri tarafından hazırlanan çevre dostu proje ise fuarın en dikkat çeken çalışmaları arasında yer aldı.
Henüz 11 ve 12 yaşlarında olan Mustafa Aras Kıdam, Mehmet Alp Tekinarslan ve Rüzgar Uras Taş’ın hazırladığı “Muz Kabuğu Özütünün Hidrojel Kompozit Yapısında Değerlendirilmesi ve Bitki Fizyolojisi Üzerine Etkisi” adlı proje, hem geri dönüşüm hem de sürdürülebilir tarım açısından ziyaretçilerin ilgisini çekti.
Projenin yürütücülüğünü Murat Dursun üstlenirken danışmanlığını Demet Şener Çanlı yaptı.
Atıkları Bilime Dönüştürdüler
Öğrenciler projelerinde, çoğu zaman çöp olarak görülen muz kabuklarını değerlendirerek bitki gelişimini destekleyen doğal hidrojel küreler üretmeyi amaçladı. Yapılan çalışmada, hidrojel kompozitlerin toprağın su tutma kapasitesini artırdığı ve bitki gelişimine olumlu katkı sağladığı gözlemlendi.
Projeyi anlatan Mustafa Aras Kıdam, amaçlarının “doğaya zarar vermeyecek, tamamen doğal ve bitki gelişimine iyi etki edecek bir gübre oluşturmak” olduğunu söyledi.
Hidrojel Küreleri Kendileri Üretti
Öğrenciler, proje kapsamında hidrojel kürelerin nasıl üretildiğini anlattı. Mustafa Aras Kıdam, “Bu kürelerin içinde su tutulabiliyor. Oluşturduğumuz küreleri iki gruba ayırdık. Bir kısmı sade, diğer kısmı ise muz kabuğu özütlüydü” dedi.
Hazırlanan hidrojel küreler daha sonra bitkiler üzerinde test edildi. Çalışmada bitkiler üç farklı gruba ayrıldı. İlk grup kontrol grubu olarak bırakılırken, ikinci grupta sade hidrojel küreler, üçüncü grupta ise muz kabuğu özütlü küreler kullanıldı. Öğrenciler, süreç boyunca bitkilerin gelişimlerini karşılaştırarak gözlem yaptı.
“Kurak Alanlarda da Tarıma Katkı Sağlayabilir”
Projede yapılan gözlemler sonucunda muz kabuğu özütü kullanılan bitkilerin daha hızlı gelişim gösterdiği tespit edildi.
Rüzgar Uras Taş, muz kabuğunun içerdiği potasyumun bitki gelişimine katkı sağladığını belirterek, “Muz kabuğu özütlü küre kullandığımız bitkilerin daha fazla uzadığını gördük. Muz kabuğunun içindeki potasyum bitki gelişimine önemli katkı sağlıyor” ifadelerini kullandı.
Taş ayrıca hidrojel kürelerin suyu bünyesinde tutabilmesi sayesinde kurak bölgelerde de tarımsal üretime katkı sağlayabileceğini belirterek, “Hidrojel kürelerin içinde bulunan sular sayesinde kurak alanlarda bile bitki gelişimine katkı sunabilir” dedi.
Bitki Gelişimine Uygun Değerler Elde Edildi
Projede yapılan deneylerde hidrojel kürelerin pH ve şişme değerleri de incelendi. Mehmet Alp Tekinarslan, yapılan ölçümlerin bitki gelişimi açısından uygun sonuçlar verdiğini belirterek, “Yaptığımız gözlemler ve deneyler sonucunda hidrojel kürelerimizin pH değerinin bitki gelişimi açısından uygun düzeyde olduğunu fark ettik” diye konuştu.
Yeni Projeler İçin Çalışacaklar
Bilime olan ilgileriyle dikkat çeken öğrenciler, gelecek yıllarda da doğaya fayda sağlayacak projeler üretmek istediklerini söyledi. Öğrenciler, benzer çalışmalarla çevreye katkı sunmaya devam edeceklerini ifade etti.
Kırşehir Cacabey Meydanı’nda düzenlenen bilim şenliğinde sergilenen proje, özellikle sürdürülebilir tarım, geri dönüşüm ve su tasarrufu konularına dikkat çekmesiyle vatandaşlardan yoğun ilgi gördü.