Türkiye’nin farklı kentlerinden gazeteciler, medya yöneticileri, akademisyenler ve sektör temsilcileri dijital medyanın geleceğini konuşmak üzere Iğdır’da bir araya geldi. Türkiye İnternet Gazeteciliği Derneği (TİGAD) tarafından düzenlenen 13. Dijital Medya Çalıştayı’nda yapay zekâdan dezenformasyona, telif haklarından yerel medyanın ekonomik sorunlarına kadar gazeteciliğin gündemindeki birçok konu ele alındı.
6-10 Ağustos tarihleri arasında düzenlenen çalıştaya yaklaşık 150 medya mensubu katıldı. Çalıştaya Kırşehir Çiğdem Gazetesi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve TİGAD Kırşehir Temsilcisi Fahrettin Toker de katılarak Kırşehir’i temsil etti.
Dört gün süren programda, teknolojik dönüşümün gazetecilik mesleğine etkileri ve dijital yayıncılığın geleceği kapsamlı şekilde değerlendirildi.
GÖZLER EKİM AYINA ÇEVRİLDİ
Çalıştayın en dikkat çeken açıklamalarından biri Adalet Bakanı Akın Gürlek’ten geldi.
Programın açılışında konuşan Gürlek, sosyal medya platformlarında yayılan dezenformasyonun önemli bir sorun haline geldiğini belirterek, sosyal medyaya yönelik yeni bir düzenleme üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Bakan Gürlek, söz konusu düzenlemenin ekim ayında gündeme gelmesinin planlandığını belirtti. Açıklama, dijital yayıncılık ve sosyal medya alanında yeni bir dönemin başlayabileceği yönündeki beklentileri artırdı.
GAZETECİLİKTE YAPAY ZEKÂ DÖNEMİ
Çalıştayın ana gündem maddelerinden biri yapay zekâ oldu.
Haberin hazırlanmasından röportajların çözümlenmesine, içerik üretiminden dijital yayıncılığa kadar pek çok alanda kullanılmaya başlayan yapay zekânın gazetecilik açısından fırsatları ve riskleri tartışıldı.
Medya temsilcileri, yapay zekânın gazetecinin yerini tamamen alacak bir araç olarak değil, doğru kullanıldığında gazetecinin işini kolaylaştırabilecek bir teknoloji olarak değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Öte yandan yapay zekâ tarafından hazırlanan içeriklerde şeffaflık, doğrulama ve etik kuralların belirlenmesinin önemine vurgu yapıldı.
“HIZLI OLMAK YETMEZ, DOĞRU OLMAK GEREKİYOR”
Dijital haberciliğin en önemli sorunlarından biri olan bilgi kirliliği de çalıştayın gündemindeydi.
Katılımcılar, sosyal medya ve internet ortamında haberlerin çok hızlı yayıldığına dikkat çekerek gazeteciliğin temel değerlerinin değişmediğini vurguladı.
Doğru kaynağa ulaşmak, bilgiyi doğrulamak, sahadan haber üretmek ve kamuoyuna güvenilir bilgi sunmak gazeteciliğin vazgeçilmez unsurları olarak öne çıktı.
Bu kapsamda yanlış bilgilerin yayılmasını önlemek amacıyla doğrulama mekanizmalarının güçlendirilmesi ve medya kuruluşlarında özel doğrulama birimlerinin oluşturulması önerildi.
YEREL MEDYANIN GELECEĞİ MASADA
Çalıştayın bir diğer önemli başlığı ise yerel medyanın ekonomik sorunları oldu.
Azalan reklam gelirleri, dijital dönüşümün getirdiği maliyetler, teknolojik altyapı ihtiyacı ve nitelikli personel sorunu yerel basının karşı karşıya olduğu temel problemler arasında gösterildi.
Gazeteciler Cemiyeti Başkan Yardımcısı Yusuf Kanlı tarafından gerçekleştirilen sunumda, yerel medya kuruluşlarının yalnızca geleneksel reklam gelirlerine bağlı kalmaması gerektiği ifade edildi.
Abonelik, üyelik, proje destekleri, eğitim faaliyetleri ve farklı dijital gelir modellerinin geliştirilmesinin yerel medyanın ekonomik açıdan daha güçlü bir yapıya kavuşmasına katkı sağlayabileceği belirtildi.
FONLAR “GÜNÜ KURTARMAK” İÇİN DEĞİL, GELECEĞE YATIRIM İÇİN KULLANILMALI
Çalıştayda medya kuruluşlarının ulusal ve uluslararası fonlardan daha etkin şekilde yararlanabilmesi konusu da gündeme geldi.
Yerel medya kuruluşlarının proje desteklerini yalnızca günlük giderleri karşılayan bir kaynak olarak görmemesi gerektiği belirtilirken; elde edilen kaynakların dijital altyapının geliştirilmesi, video haberciliği, veri gazeteciliği, yapay zekâ uygulamaları ve araştırmacı gazetecilik gibi alanlara aktarılmasının uzun vadede daha kalıcı sonuçlar sağlayacağı ifade edildi.
Ayrıca küçük medya kuruluşlarının üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve farklı kentlerdeki medya kuruluşlarıyla ortak projeler geliştirmesinin önemine dikkat çekildi.
TELİF HAKLARI İÇİN “ÖZGÜN İÇERİK” VURGUSU
Dijital medyada yıllardır tartışılan telif sorunu da çalıştayın gündemindeydi.
Haber kuruluşlarının kendi emekleriyle hazırladığı özgün içeriklerin başka yayın organları tarafından doğrudan kullanılmasının önüne geçilmesi gerektiği ifade edildi.
Dijital ortamda haberin hızlı yayılmasının, gazetecilerin ve yayın kuruluşlarının emeğinin korunması gerekliliğini ortadan kaldırmadığı vurgulandı.
SAHA MUHABİRİNİN ÖNEMİ AZALMIYOR
Teknoloji ve yapay zekâ ne kadar gelişirse gelişsin, sahada çalışan gazetecinin önemini koruduğu da çalıştayda özellikle vurgulanan başlıklardan biri oldu.
Katılımcılar, yapay zekânın haber üretim süreçlerinde yardımcı bir araç olabileceğini ancak olayın yerinde gözlemlenmesi, kaynaklarla görüşülmesi, bilgilerin doğrulanması ve haberin kamu yararı gözetilerek hazırlanmasının gazetecinin sorumluluğunda olduğunu belirtti.
SPOR BASININDA TASARIM VE HABER DİLİ
Çalıştay kapsamında spor gazeteciliğinin yanı sıra gazete tasarımı ve mizanpaj konuları da ele alındı.
Başlık, fotoğraf, haber sıralaması ve sayfa düzeninin okuyucunun habere ulaşmasındaki rolü değerlendirilirken, görsel tasarımın yalnızca estetik bir unsur olmadığı, haberin etkili şekilde aktarılmasında önemli bir araç olduğu ifade edildi.
IĞDIR’IN DEĞERLERİ DE TANITILDI
Mesleki toplantıların yanı sıra çalıştaya katılan gazetecilere Iğdır’ın tarihi, kültürel ve doğal güzellikleri de tanıtıldı.
Katılımcılar bölgedeki tarihi ve doğal alanları ziyaret ederek kentin turizm, tarım ve ekonomik potansiyeli hakkında bilgi aldı.
Kırşehir Çiğdem Gazetesi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve TİGAD Kırşehir Temsilcisi Fahrettin Toker’in de katıldığı çalıştay, gazetecilerin farklı illerden meslektaşlarıyla bir araya gelmesine, deneyim paylaşımında bulunmasına ve yerel medyanın sorunlarının ortak bir zeminde değerlendirilmesine imkân sağladı.
TİGAD’ın 13. Dijital Medya Çalıştayı, gazeteciliğin teknolojiyle birlikte geçirdiği dönüşümün yanı sıra yerel medyanın ekonomik geleceği, mesleki etik, telif hakları ve dezenformasyonla mücadele gibi başlıkların ele alındığı değerlendirmelerin ardından sona erdi.
Çalıştayda ortaya çıkan ortak görüş ise dikkat çekiciydi:
Teknoloji değişiyor, gazeteciliğin araçları değişiyor; ancak doğru ve güvenilir haberciliğin değeri değişmiyor.