Aylık bazda ise kişi başına milli gelir yaklaşık 1.647 dolar, TL karşılığıyla yaklaşık 79 bin 509 lira seviyesine denk geliyor.

Ancak uzmanlar, kişi başına düşen milli gelir rakamının vatandaşların gerçekte her ay elde ettiği kazancı göstermediğine dikkat çekiyor. Kişi başına gelir, ekonomide üretilen toplam değerin nüfusa bölünmesiyle hesaplandığı için farklı gelir grupları arasındaki dağılımı tek başına ortaya koymuyor.

Emeklinin Geliri Kişi Başına Milli Gelirin Altında

Veriler üzerinden yapılan karşılaştırmada emeklilerin gelirleriyle kişi başına düşen milli gelir arasındaki fark öne çıkıyor.

Türkiye'deki yaklaşık 17 milyon emeklinin 6 milyonunun en düşük emekli aylığını aldığı belirtiliyor. En düşük emekli aylığının dolar karşılığının yaklaşık 488 dolar olduğu hesaplanırken bu tutar, aylık kişi başına düşen 1.647 dolarlık milli gelirin üçte birinin de altında kalıyor.

Bu tablo, kişi başına milli gelirdeki artışın farklı gelir gruplarının kazançlarına aynı oranda yansımadığını gösteriyor.

Asgari Ücretlinin Geliri Ne Kadar?

Çalışanlar açısından yapılan karşılaştırmada da benzer bir tablo ortaya çıkıyor. Yaklaşık 32,3 milyon çalışan içerisinde 7 milyon civarında kişinin asgari ücretle çalıştığı ifade edilirken, asgari ücretin yaklaşık 582 dolara karşılık geldiği belirtiliyor.

Asgari ücretin yüzde 5-10 üzerinde gelir elde edenler de hesaba katıldığında yaklaşık 12 milyon çalışanın kişi başına düşen milli gelirin önemli ölçüde altında kazanç elde ettiği değerlendiriliyor.

Memur maaşları açısından yapılan hesaplamalarda da en düşük memur maaşının yaklaşık 1.371 dolar, öğretmen maaşının ise yaklaşık 1.537 dolar seviyesinde olduğu ve her iki rakamın da 1.647 dolarlık aylık kişi başına milli gelirin altında kaldığı görülüyor.

Kırşehir piyasasından alınan güncel verilere göre 24 ayar gram altın 6 bin 605 liradan alınırken 6 bin 715 liradan satılıyor.

GÜNCEL ALTIN FİYATLARI:

Eylül ayında kredi kartı faiz oranlarında yeni bir artışa gidilmedi. Ağustos ayında geçerli olan azami akdi faiz ve gecikme faizi oranları eylül ayında da uygulanmaya devam edecek.

30 Bin TL’nin Altındaki Borçlarda Faiz Ne Kadar?

Bireysel kredi kartlarında uygulanabilecek aylık azami faiz oranı, dönem borcunun büyüklüğüne göre belirleniyor.

Dönem borcu 30 bin TL’nin altında bulunan kredi kartlarında aylık azami akdi faiz oranı yüzde 3,25, azami gecikme faizi ise yüzde 3,55 olacak.

30 Bin ile 180 Bin TL Arasındaki Borçlara Farklı Oran

Kredi kartı dönem borcu 30 bin TL ile 180 bin TL arasında olanlarda aylık azami akdi faiz yüzde 3,75 olarak uygulanacak. Bu gruptaki kart sahipleri için azami gecikme faizi ise yüzde 4,05 olacak.

Dönem borcunun 180 bin TL’yi aşması halinde aylık azami akdi faiz oranı yüzde 4,25’e, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55’e çıkıyor.

Nakit Çekim Yapanlar Dikkat

Kredi kartından nakit çekim ve kullanım işlemlerinde de eylül ayında oranlar değişmedi. Bu işlemlerde aylık azami akdi faiz yüzde 4,25, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55 olarak uygulanacak.

Aynı oranlar kredili mevduat hesapları (KMH) için de geçerli olacak.

Kurumsal Kredi Kartlarında Borç Tutarına Bakılmıyor

Kurumsal kredi kartlarında ise bireysel kartlardan farklı olarak dönem borcunun büyüklüğüne göre ayrı bir faiz kademesi uygulanmıyor.

Ticari kredi kartlarında aylık azami akdi faiz yüzde 4,25, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55 seviyesinde kalacak.

Böylece kredi kartı kullanıcıları için Eylül 2026 döneminde faiz oranlarında değişiklik yapılmazken, borç miktarına bağlı üç farklı faiz kademesi uygulanmaya devam edecek.

Maaşa Hak Kazanmanın Prim Kuralları

Kırşehirli bir ailenin bu yaşam boyu sürecek desteği alabilmesi, vefat edenin sigorta geçmişine sıkı sıkıya bağlı. Eğer merhum SSK (4A) şartlarında çalışmışsa, asgari 5 yıl sigortalılık ve 900 gün ödenmiş prim yeterli kabul ediliyor. Fakat vefat eden kişi Ahilik kültüründen gelen bir Bağ-Kur esnafı veya memursa, kural değişiyor ve 1800 gün prim ödenmiş olması şart koşuluyor. Bu emeklerin karşılığı, zor günde ailenin sofrasına katık olarak geri dönüyor.

Kız Evlatlara Özel Ömürlük Güvence

Çocukların bu maaştan faydalanma süreleri ise farklı işliyor. Eğitimine devam eden Kırşehirli bir delikanlı, üniversite diplomasını alana veya 25 yaşına basana dek devletten destek görüyor. Okumuyorsa bu süre 18 yaşında noktalanıyor. Ancak kız çocukları için kanun adeta bir baba gibi korumacı yaklaşıyor. Bekar kaldıkları ve sigortalı çalışmadıkları müddetçe, kız çocukları yaş sınırı olmadan bir ömür boyu bu haktan yararlanabiliyor. Ağır engelli raporu bulunan çocuklar ise hiçbir koşula bağlı kalmaksızın doğrudan ömürlük güvenceye kavuşuyor.

Evlilik Yenilenene Kadar Süren Hak

Dul kalan eşlerin maaş alabilmesi için evde oturup işsiz kalmalarına gerek yok. Çalışan ve kendi parasını kazanan kişiler de vefat eden eşlerinden dul aylığı talep edebiliyor, bu durum sadece maaşın yüzdelik dilimini etkiliyor. Maaşın kesildiği tek senaryo, resmi olarak yeniden dünyaevine girmek. Kırşehirli vatandaşlar artık kurum kapılarında saatlerce beklemek yerine e-Devlet üzerinden başvurularını anında iletebiliyor. Üstelik anne ve babası farklı sigorta kurumlarına mensup olan şanslı hak sahipleri, ilgili şartları sağladıkları takdirde her ikisinin de maaşını alarak, evlerine çift maaş girmesinin rahatlığını yaşayabiliyor.

Mevcut asgari ücretin çalışanların geçim koşulları karşısında yetersiz kaldığını ifade eden Karakaş, özel sektörde ara zam yapılmamasının çalışanların tepkisine neden olduğunu belirtti.

Kulislerde Yüzde 50 Zam Senaryosu

Karakaş’ın aktardığına göre gündemdeki ihtimallerden biri, seçimlerin 2027 yılının kasım ayında yapılması durumunda ocak ayında asgari ücrete yaklaşık yüzde 50 oranında zam uygulanması.

Ankara’da konuşulduğunu belirttiği senaryoyu anlatan Karakaş, yüzde 50’lik artışın tamamının ocak ayında yapılabileceğini ya da zammın yıl içerisindeki iki farklı döneme bölünebileceğini söyledi.

Karakaş, konuya ilişkin açıklamasında, “Ankara'da konuşulan kulis bilgisi şu: Eğer ki seçim kasım ayında olursa, bunu bütçeden anlayacağız, 2027 Kasım'da olursa ocak ayında asgari ücrette yüzde 50'lik bir zam görebiliriz. Bu yüzde 50'lik zam birdenbire tek seferde olabilir veya yüzde 30 artı yüzde 20 ya da artı yüzde 25 seçimin durumuna göre ara zam şeklinde de olabilir” ifadelerini kullandı.

İlk Formül: Ocakta Tek Seferde Yüzde 50

Karakaş’ın dile getirdiği ilk senaryoda asgari ücret artışının yılın başında tek seferde yapılması bulunuyor. Buna göre ocak ayında belirlenecek yeni asgari ücrette yaklaşık yüzde 50 oranında artış gündeme gelebilir.

Ancak Karakaş’ın açıklamasına göre masada olduğu öne sürülen tek seçenek bu değil.

İkinci Formül: Ocak ve Temmuzda İki Zam

Yüzde 50 civarındaki artışın ocak ayında tek seferde yapılmaması durumunda ise iki aşamalı bir zam formülünün uygulanabileceğini belirten Karakaş, ocak ayında gerçekleşen enflasyon doğrultusunda yaklaşık yüzde 30 artış yapılabileceğini ifade etti.

İkinci aşamada ise temmuz ayında ara zam seçeneğinin gündeme gelebileceğini söyleyen Karakaş, böyle bir formülle yıl içerisindeki toplam artış oranının yüzde 50’nin üzerine çıkabileceğini kaydetti.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu Aralıkta Toplanacak

Yeni asgari ücret rakamı, Aralık ayında gerçekleştirilecek Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplantılarının ardından kesinlik kazanacak.

Karakaş, mevcut ekonomik koşulları gerekçe göstererek yeni yıla düşük bir asgari ücretle başlanmasının mümkün olmadığını savundu. Açlık sınırına işaret eden Karakaş, “Aralık ayında Komisyon toplanacak ve durum kesinleşecek. Düşük bir asgari ücretle girilmesi mümkün değil. Neden? Asgari ücret şimdi 28 bin, açlık sınırı 37 bini geçti. Ocak ayına geldiğimiz zaman açlık sınırının altında bir asgari ücretin olmamasına dikkat edecekler” dedi.

“Yüzde 50’lik Zam Bile Açlık Sınırına Yetmiyor”

Asgari ücret artışının değerlendirilmesinde açlık sınırının da dikkate alınması gerektiğini ifade eden Karakaş, dört kişilik bir ailenin temel gıda harcamalarındaki yükselişe dikkat çekti.

Karakaş, “Zam yapılması elzem. Çünkü şubat ayında cebine girecek. 2027 Şubat ayına kadar geldiğimiz zaman bugün 37 bin civarında olan açlık sınırına zaten yüzde 50'lik zam yapsanız bile yetişmiyor. Böyle bir durum var arkadaşlar” ifadelerini kullandı.

Asgari ücrette uygulanacak zam oranına ilişkin henüz kesinleşmiş bir karar bulunmazken, nihai rakamın Aralık ayında yapılacak Asgari Ücret Tespit Komisyonu görüşmelerinin ardından belli olması bekleniyor.

Yanlış Bilinen 18 Derece Gerçeği

Sıcaktan bunalıp eve girdiğinizde ilk işiniz klimayı 18 dereceye almak mı? Eğer öyleyse, paranızı kelimenin tam anlamıyla sokağa atıyorsunuz demektir. İnsan psikolojisi, cihazı ne kadar düşük dereceye ayarlarsak o kadar hızlı serinleyeceğimize inanmaya meyilli. Oysa klimaların üfleme gücü bu rakama bakarak artmıyor. Ayarladığınız o dip sıcaklık, makinenin ulaşması neredeyse imkansız olan bir hedef koyarak kompresörün saatlerce aralıksız çalışmasına sebep oluyor. Sonunda oda istediğiniz hızda soğumuyor ama sayaç rekor kırıyor.

Faturadaki Ateşi Söndürecek Hamle

Enerji araştırmalarına göre, klimanın ayarını bir derece yükseltmek faturadaki elektrik yükünü yüzde 6'ya kadar hafifletiyor. Odayı soğutmaya başlarken 24 dereceyi hedeflemek en mantıklı yol. Ortamın o kurak sıcaklığı kırıldığında ayarı 26'ya kadar esneterek ferah bir şekilde oturmaya devam edebilirsiniz. Her daim yüzünüze soğuk hava üflemesi yerine fan ayarını otomatiğe bıraktığınızda, cihazın akıllı sistemi sadece oda ısındığında devreye girip gereksiz elektrik tüketimini engelliyor.

Perdeleri Çekin, Filtreleri Temizleyin

Kırşehir'in o kavurucu güneşi camlara vururken sadece klimaya güvenemezsiniz. İçeri sızan ısıyı engellemek için gündüzleri perdeleri çekmek çok kritik bir önlem. Pencerelerin kapalı olduğundan emin olun ki, dışarıdaki sıcak hava sistemin tüm çalışmasını boşa çıkarmasın. İşin bir diğer yönü de bakım; toza bulanmış filtrelerle çalışan bir klima nefes darlığı çeken bir insan gibidir. Havayı üfleyebilmek için fazladan efor sarf eder ve bu eforun karşılığını faturanızdan tahsil eder.

Kısa Ayrılıklarda Cihazı Ne Yapmalı?

Çarşıda birkaç saat işiniz var diye klimayı tamamen kapatmak iyi bir fikir gibi görünse de aslında tam bir israftır. Duvardan eşyalara kadar ısınmış bir evi sıfırdan soğutmak, cihazı 28 dereceye getirip kendi halinde bırakmaktan çok daha fazla elektrik yakar. Hangi derecede rahat edeceğiniz ise tamamen evinize ve size özeldir. Yalıtımınız, binanın yaşı veya evdekilerin sağlık durumu bu hissi etkiler. Kendinizi bunalmadan iyi hissettiğiniz o en üst sınır, en doğru tasarruf noktasıdır.

Sağlık Kurulunun Kararı Belirleyici

Her hastalık veya ağrı sızı erken emeklilik sebebi sayılmıyor. Sürecin yasal zemine oturması için çalışma gücünün asgari yüzde 60 oranında bittiğinin kesin raporla belgelenmesi şart. Onkolojik süreçler, organ kayıpları veya ciddi kalp sorunları doğrudan SGK Sağlık Kurulunun denetimine giriyor. Kurulda dosyayı inceleyen uzman doktorlar, kişinin artık eski işini yapamayacağına kanaat getirdiğinde maaşın önündeki en büyük yasal engel kalkmış oluyor.

Bakıma Muhtaçlık Durumunda Süre Düşüyor

Kırşehirli bir emekçinin bu maaşı alabilmesi için standart olarak 10 yıl sigortalı kalması ve 1800 gün prim ödemesi gerekiyor. Bazen hastalık çok daha acımasız davranıyor; kişi başkasının yardımı olmadan suyunu bile içemeyecek duruma gelebiliyor. Mevzuat tam da burada vatandaşın imdadına koşarak 10 yıllık bekleme zorunluluğunu çöpe atıyor. Sadece 1800 gün prim gününüz varsa işlemleriniz hızla tamamlanıp maaşınız bağlanıyor.

Kamu Çalışanlarına Sunulan Seçenekler

Özellikle küçük esnaf için en kritik nokta borçsuzluk. Kırşehir’de Bağ-Kur'lu olan birinin malullük aylığı alabilmesi için devlete tek kuruş prim borcunun kalmaması ve ticari faaliyetini kesin olarak bitirmesi isteniyor. Memurlar içinse devlet bir kapı daha açık bırakmış. Yüzde 60 kayıp yaşayan kamu çalışanı, dilerse kurumunda masabaşı ve hafif bir işe yerleştirilmeyi talep edebiliyor. İyileşme umudu kesinlikle kalmayan vakalarda ise SGK, bürokratik izin sürelerinin dolmasını dahi beklemeden vatandaşı doğrudan emekli ediyor.

Yardımlarda Karmaşa Devri GETAD İle Bitiyor

Kırşehir'de pazar filesini doldurmakta zorlanan, çocuklarının okul masrafları karşısında çaresiz kalan vatandaşlar için yeni bir sayfa açılıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in detaylarını paylaştığı Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), devlet yardımlarındaki dağınıklığı ortadan kaldırıyor. Bugüne dek kömür için ayrı, gıda için farklı kapılar çalan aileler, artık tüm destekleri tek bir merkezden alacak. Amaç çok net: Kırşehir'deki her haneye mutlaka asgari bir gelir sağlamak ve kimseyi yokluğa terk etmemek.

Refah Payı Dar Gelirliye Gidiyor

Uygulanan ekonomik programların yavaş yavaş meyve vermesi, sosyal politikalara da doğrudan yansıdı. Bakan Şimşek'in verdiği bilgilere göre, 2002'de devlet bütçesinin sadece yüzde 1,3'ü sosyal yardımlara ayrılıyordu. Bu oran 2026 yılı hedeflerinde yüzde 4,8 seviyesine kadar yükseltildi. Yaratılan ekonomik refahın, Kırşehir'in en ücra köylerindeki yoksul sofralara kadar adil bir biçimde dağıtılması planlanıyor.

Kimin İhtiyacı Var? SERBİS Bulacak

Yardımların haksız yere dağıtıldığı dedikoduları artık maziye karışıyor. Yeni geliştirilen Sosyal Ekonomik Risk Bilgi Sistemi (SERBİS), yapay zeka gücünü kullanarak ailelerin risk ve ihtiyaç durumlarını en ince ayrıntısına kadar puanlayacak. Böylece, gerçekten dara düşmüş bir aile gözden kaçmayacak, destek kuruşu kuruşuna hak edenin cebine girecek.

Destekler Artık Bir Tık Uzağınızda

İşin en güzel yanı, tüm bu karmaşık sürecin vatandaş için son derece basit hale getirilmesi. Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi sayesinde, Kırşehirli bir vatandaş Aile Kart limitini ve hesabına yatan destek parasını cep telefonundaki bir uygulamadan saniyesinde takip edebilecek. Ayrıca sahada görev yapan uzmanların ailelere düzenleyeceği ziyaretler, yeni kurulacak İzleme Merkezi üzerinden tek ekrandan şeffafça yönetilecek. Kısacası devlet kapısındaki evrak çilesi bitecek, sıcak destek doğrudan cep telefonunuza inecek. Eski yorucu süreçler yerini tamamen vatandaşı anlayan, pratik ve hızlı bir teknolojik ağa bırakacak.

Kırşehir’de İkinci El Piyasası Alıcının Eline Geçti

Kırşehir’de ikinci el araç fiyatları son beş aydır aralıksız düşmeye devam ediyor. Veri analiz raporları, pazardaki ortalama araç fiyatlarının nominal olarak tam 19 ay önceki, yani Aralık 2024’teki seviyelere gerilediğini gösteriyor. Altı aylık dönemde reel olarak %16 değer kaybeden araçlarda 19 aylık toplam reel kayıp %36’ya ulaştı. Yıl sonuna kadar etiketlerin %7 ila %12 oranında daha ucuzlaması bekleniyor. Piyasa artık satıcıların değil, nakit parası olan Kırşehirli alıcıların kontrolünde.

Bankadaki Nakit Kazanç Otomobili Geride Bıraktı

Piyasadaki bu durgunluğun en büyük sebebi yüksek mevduat getirileri. Kırşehir’de 5 milyon liralık birikimi olan bir vatandaş, bu parayı mevduata yatırdığında ayda net 170 bin lira gibi ciddi bir gelir kazanıyor. Otomobil alındığında ise kasko, sigorta, vergi ve bakım gibi bitmek bilmeyen masraflar devreye giriyor. Araçların yaşadığı değer kaybı da cabası olunca, vatandaşlar araç almak yerine birikimlerini bankada tutmayı daha mantıklı buluyor.

Sıfır Araç Kampanyaları İkinci Eli Baskılıyor

Sıfır kilometre otomobil satan bayilerin cazip kredi ve taksit kampanyaları, Kırşehir ikinci el pazarındaki 1-3 yaş arası araçların alıcısını azalttı. Yılın ilk yarısında sıfır araç pazarı %8,19 küçülürken, ikinci el piyasasında da toplam satışlar 1,3 milyon adette kaldı.

Elektrikli Otomobillerde Sert Düşüş

Kırşehir’de teknoloji takibi gerektiren elektrikli otomobiller ikinci el piyasasında en zorlanan grup oldu. Batarya yenileme süreçleri ve hızlı model güncellemeleri nedeniyle elektrikli ikinci el araçlar ciddi değer kaybetti. Şehir genelinde primini ve değerini koruyan araçlar ise yakıtı tasarruflu, servisi yaygın ve pazarda anında nakde dönebilen mütevazı modeller oldu.

KAMERA KAYITLARI ADIM ADIM İNCELENDİ

Dava dosyasına giren teknik incelemeler ve bilirkişi raporları, olay gününe dair tüm ayrıntıları gün yüzüne çıkardı. Yargıtay incelemesine yansıyan kronolojik detaylar ve bulgular şu şekilde sıralandı:

• Olay Zamanı: Üç personelin bayram arifesinde nöbetçi olarak mesaiye kaldığı zaman diliminde gerçekleşti.

• Fiziki Temas Tespiti: Davacı kadın işçinin desk alanında Ü.G. isimli çalışanla sarıldığı ve öpüştüğü görüntülendi.

• Koridor ve Oda Süreci: İki çalışanın koridorda sarılmış vaziyette odaların kapılarını denedikleri, ardından saat 15.45'te boş bir odaya girdikleri belirlendi.

• Odada Kalma Süresi: Şahısların odada 16 dakika kalarak 16.01'de dışarı çıktıkları ve diğer personellerin yanına gittikleri kamera kayıtlarıyla belgelendi.

İŞVERENİN İTİBARI VE HİZMET MEKANI DİKKATE ALINDI

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi incelemesinde, olayın cereyan ettiği mekanın bir hastane olduğuna dikkat çekilerek, kamu hizmeti verilen veya hassas kurum sayılan yerlerdeki davranış disiplininin altı çizildi. Şirketin müşteri nezdindeki ticari itibarının zarar gördüğü iddiasını haklı bulan yüksek mahkeme, çalışan personelin savunma vermekten kaçınmasını da altını çizerek değerlendirdi. Fesih kodunun 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-(e) maddesine tam uyum sağladığı belirtilerek, davacının ihbar tazminatı ile kod düzeltme taleplerinin reddedilmesi gerektiği hükme bağlandı.

BDDK KADEMELİ VADE KURALLARI NASIL UYGULANIYOR?

Bankacılık Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca tüm bankaların uymak zorunda olduğu borç transferi vade sınırları şu esaslara göre belirleniyor:

• 50.000 TL ve Altındaki Borçlar: Toplam borç tutarı 50 bin TL’ye kadar olan bireysel ihtiyaç ve transfer kredilerinde en fazla 36 ay (3 yıl) vade imkanı tanınıyor.

• 50.000 TL ile 100.000 TL Arası Borçlar: Birleştirilecek toplam borç miktarı 50 bin TL ile 100 bin TL arasında kaldığında yasal azami vade 24 ay ile sınırlandırılıyor.

• 100.000 TL Üzerindeki Borçlar: Toplam nakit ve kart borcu 100 bin TL’nin üzerine çıkan durumlarda bankalar en fazla 12 ay vade sunabiliyor.

NAKİT ELİNİZE GEÇMİYOR: EİDS VE DOĞRUDAN EFT SİSTEMİ

Borç birleştirme kredisinde onaylanan tutarın amacı dışında nakit olarak harcanmasını engellemek adına bankalar sıkı bir güvenlik mekanizması işletiyor. Müşterinin onaylanan kredi tutarı kendisine nakit elden veya vadesiz hesaba aktarılarak verilmiyor. Krediyi tahsis eden yeni banka, kullanıcının diğer bankalardaki borç hesaplarına doğrudan EFT yaparak mevcuttaki tüm borçları sistem üzerinden kapatıyor.

Bunun yanı sıra Akbank ve Garanti BBVA gibi kurumlar, borçlarını birleştiren müşterilerinin ilk aylarda rahat bir nefes alabilmesi adına 3 aya kadar taksit erteleme imkanı sunuyor. Yaptırılacak transfer işlemi sayesinde tüketiciler tek bir merkeze ödeme yapmanın kolaylığını yaşarken, faiz oranlarında da genel kredilere kıyasla ciddi bir avantaj elde etmiş oluyor.

MALULEN EMEKLİLİKTE 5 TEMEL UYGULAMA KURALI

SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın değerlendirmelerine göre, yaş şartı aranmaksızın maaş bağlanabilmesi için şu 5 temel unsurun bir arada bulunması gerekiyor:

• Sistem Kurul Onayı: Hastalığın niteliği ne olursa olsun SGK Sağlık Kurulu'nun yüzde 60 kayıp oranını onaylaması.

• 10 Yıl 1800 Gün kuralı: Kesintisiz 10 yıllık sigorta geçmişi ve ödenmiş 1800 gün prim tabanı.

• Ağır Bakım İstisnası: Sürekli bakıma muhtaç hallerde 10 yıllık süre aranmaksızın direkt 1800 gün ile işlem yapılması.

• Nöbet ve Nüks Hesabı: Bir yıl içinde nükseden aynı hastalık raporlarının tek bir süreç olarak hesaba katılması.

• İlişik Kesme Şartı: Sigortalının fiilen çalıştığı iş yerinden ayrılması veya ticari faaliyetini kapatması.

STATÜ DEĞİŞİKLİĞİ VE HAKLARIN KORUNMASI

Çalışma hayatı boyunca farklı sigortalılık statülerine (4/a, 4/b, 4/c) geçen çalışanların kazanılmış haklarının kaybolmadığını belirten İsa Karakaş, memuriyette malul sayılıp prim günü yetmeyenlerin daha sonra farklı statülerde çalışarak eksiklerini tamamlayabileceğini belirtti. Doğum izinlerinin sıhhi izin hesabına dahil edilmediği sistemde, nükseden hastalıkların 25 ayı bulması durumunda izin sürelerinin dolmuş sayıldığı uyarısı yapıldı. Tüm bu şartların eksiksiz yerine getirilmesi halinde çalışanlar, yaş sınırına takılmaksızın malullük aylığı almaya hak kazanabiliyor.

Son Yedi Yılın Belirleyici Gücü

Eğer çalışma hayatınıza 1 Ekim 2008 tarihinden önce adım attıysanız, emekliliğinizin kaderini gençliğiniz değil, çalışma hayatınızın son dönemi belirliyor. Sistem çok basit işliyor: Emeklilik masasına oturduğunuzda SGK, sizin sadece geriye dönük son 2520 günlük (yaklaşık 7 yıl) priminize bakıyor. Bu sürenin kime ait olduğu çok mühim. Eğer bu yedi yılın 1261 gününü, yani yarısından bir gün fazlasını herhangi bir işyerinde sigortalı (SSK) olarak çalışarak geçirirseniz, sistem sizi yılların Bağ-Kur’lusu olsanız bile SSK’lı olarak kabul edip o şartlarda emekli ediyor.

Cüzdanı Rahatlatan Yüzde 30'luk Fark

Ahiliğin o kanaatkar ruhuyla yetişmiş esnafımız neden işini devredip başka bir yerde ücretli çalışmaya başlasın ki? İşin sırrı bağlanacak aylıktaki o ciddi makasta saklı. SSK’nın maaş hesaplama sistemi ve bağlama oranları, Bağ-Kur’a göre çok daha yüksek. İki kişi düşünün; devlete aynı parayı ödemişler ama biri SSK’dan diğeri Bağ-Kur’dan emekli oluyor. SSK’lı olanın maaşı yüzde 20 ile yüzde 30 arasında daha bereketli bağlanıyor. Kırşehir’in ayazında sobasını yakan, pazarını dizen bir emekli için bu fark, huzurla içilecek sıcak bir çay, rahat bir kış demek.

Kıdem Tazminatı Güvencesi

Son 3,5 yılı sigortalı geçirmenin bir diğer harika yanı ise kıdem tazminatı. Esnaflıkta olmayan bu kavram, SSK’lı çalıştığınızda yasal hakkınız oluyor. Yaşlılık aylığına hak kazanıp "Ben artık emekli oluyorum" dediğinizde, işverenden birikmiş kıdem tazminatınızı peşin olarak alabiliyorsunuz. Hem daha iyi bir maaş hem de rahat bir nefes aldıracak toplu para… Tabi burada hata payı sıfır. İşin uzmanları altını çize çize uyarıyor; 1261 günü doldurdum sanıp 1260 günde kalırsanız, maaşınız tekrar Bağ-Kur üzerinden düşük hesaplanır. Bu yüzden takvimi çok sıkı tutmak, geçiş planını seneler öncesinden kurgulamak gerekiyor.

Makinelerde Sadece Büyük Para Var

Kırşehir'in o samimi sokaklarında, mahalle esnafından bir şeyler almak veya küçük bir eksiğini gidermek için ATM'den bir miktar nakit çekmek isteyenler şimdilerde büyük bir şok yaşıyor. Bankalar, tükenmek bilmeyen nakit krizine makinelerle çözüm üretemeyince 10, 20 ve 50 liralık kağıt paraları cihazlardan temelli kaldırdı. Makinelerin o kısıtlı çekmecelerine artık sadece 100 ve 200 liralık yüksek değerli banknotlar diziliyor. Durum böyle olunca, geçmişte 20 ya da 50 lira çekip işini sessizce halleden vatandaş, şimdi mecburen çok daha büyük rakamlar çekmek zorunda kalıyor.

Küsüratlar Ekrana Çarpıp Dönüyor

Sadece büyük paraların hüküm sürdüğü bu yeni düzende, ara tutarlarda işlem yapmak koca bir yalan oldu. Ailenize ufak bir harçlık vereceksiniz ve tam 150 lira çekmek istiyorsunuz diyelim. Tuşlara bastığınızda bankamatik size paranızı vermiyor ve işlemi reddediyor. Makine, içinde küçük para olmadığı için sizden rakamı 200'e tamamlamanızı istiyor. Kırşehir'in Ahilik geleneğiyle yoğrulmuş esnafı dükkanında müşteriyle para üstü kavgasına girmekten yorulurken, ay sonunu zar zor getiren vatandaş da cebine göre değil makineye göre para çekmenin çaresizliğini derinden hissediyor.

Bankaların Taşıma Yükü Sokağa Yansıdı

Konunun uzmanlarına kulak verdiğimizde, bu değişimin altında bankaların nakit taşıma yorgunluğunun yattığı ortaya çıkıyor. Para alışverişinin bu kadar hızlandığı bir zamanda, cihazlar sürekli "bomboş" kalıyor ve bankalar için inanılmaz bir para taşıma mesaisi doğuyordu. Makinelerin sadece 100 ve 200 liralık banknotlarla beslenmesi, bu operasyonel kargaşayı bıçak gibi kesti. Bankalar lojistik yüklerinden kurtulup rahat bir nefes alırken, o yük şekil değiştirerek Kırşehir sokaklarındaki sıradan vatandaşın omuzlarına "para üstü derdi" olarak yüklenmiş durumda.

Ek Getiri ve Prim Ödemesi Sona Erdi

Daha önce Kırşehir’de de vatandaşlar ellerindeki fiziki altınları belirlenen kanallar üzerinden bankacılık sistemine aktarabiliyor ve Türk lirası cinsinden mevduat ya da katılma hesabına dönüştürebiliyordu.

Bu işlem karşılığında hesap sahiplerine Merkez Bankası tarafından ek getiri ve prim imkânı sunuluyordu. Yeni kararla Kırşehir’de altınını bu yöntemle değerlendirmek isteyen vatandaşlar da artık söz konusu desteklerden yararlanamayacak.

Mevcut Hesapların Durumu Ne Olacak?

Karar, daha önce sisteme dahil olmuş hesapların hemen kapatılması anlamına gelmiyor. Düzenleme yürürlükten kaldırılmadan önce fiziki altınını bankaya yatırarak vadeli hesap açan Kırşehir sakinlerinin mevcut hakları korunacak.

Bu hesaplar vadeleri sona erene kadar hesap açılışında belirlenen sözleşme koşulları doğrultusunda devam edecek. Böylece Kırşehir’de daha önce uygulamadan yararlanmış hesap sahipleri açısından vade sonuna kadar herhangi bir hak kaybı yaşanmayacak.

Uygulama 2022’de Başlamıştı

Yürürlükten kaldırılan sistem 14 Mart 2022 tarihinde hayata geçirilmişti. Uygulama kapsamında vatandaşlar fiziki altınlarını kuyumcular, rafineriler veya banka şubeleri üzerinden sisteme dahil edebiliyordu.

Bankacılık sistemine aktarılan altınların TL cinsinden mevduat veya katılma hesabına çevrilmesi halinde hesap sahiplerine ilave getiri sağlanıyordu. Kırşehir’de tasarruflarını altın olarak değerlendiren vatandaşları da ilgilendiren bu teşvik mekanizması, yayımlanan son kararla birlikte sona ermiş oldu.

Geleneksel Ustaların Yeri Dolmuyor

Kırşehir, Ahilik kültürünün başkenti, zanaatin ve emeğin anavatanıdır. Ancak o eski taş ustalarından, mahir ellerden bugün eser kalmadı. Şehirde sayıları giderek artan konut inşaatlarında, müteahhitler işi ehline teslim etmek istiyor ama o ehil adamları bulamıyorlar. Özellikle kaba inşaat bittikten sonra başlayan sıva, alçı, fayans gibi aşamalar resmen kilit noktasına geldi. Kırşehirli müteahhit, parayı peşin masaya koymasına rağmen binasını tamamlayacak kaliteli usta bulmak için adeta şehir şehir dolaşmak zorunda kalıyor.

Masa Başı İşin Cazibesi Bitti, Rakamlar Uçtu

Hepimiz yıllarca çocuklarımız okusun, masa başında temiz bir işi olsun diye çırpındık. Fakat gelinen noktada Kırşehir'deki bir şantiyede tablo çok net: Yeni mezun şantiye şefi asgari ücretin bir tık üstüne talim ederken, işin mutfağındaki ustanın günlük yevmiyesi 7 bin liraları buluyor. Cumartesi pazar demeden çalışan bir zanaatkar ayda 177 bin lira gibi, bir memurun rüyasında bile göremeyeceği paralar kazanıyor. Üniversite diploması adeta duvarda asılı bir süse dönerken, bilek gücü ve el becerisi eşi benzeri görülmemiş bir maddi değere ulaştı.

Emeğin Emektarları Yorgun Düştü

Kazanç bu kadar devasa boyutlardayken neden kimse eline malayı almıyor? Çünkü gençler terlemek istemiyor. Kırşehir şantiyelerindeki usta kadrosunun yaş ortalaması 50'yi çoktan aşmış durumda. Bütün hayatını bu işe adamış, artık dinlenmesi gereken ustalar, piyasadaki boşluktan dolayı mecburen o iskelelerin tepesine çıkmaya devam ediyor. Eskiden her ustanın yanında sağa sola koşturan, işi kapmaya çalışan hevesli çıraklar olurdu. Şimdi o gençler kafe köşelerinde işsizlikten dert yanıyor.

Ahilik Ruhunu Yeniden Diriltmek Şart

Bu durum Kırşehir'deki inşaat sektörünü derinden yaralıyor. Usta bulunamadıkça maliyetler artıyor, ev fiyatları yukarı fırlıyor ve sonuçta vatandaş kendi memleketinde bir daire alamaz hale geliyor. Toplum olarak el becerisine dayalı meslekleri hor görmeyi bırakıp, gençleri mesleki eğitime yönlendirmekten başka çaremiz yok. Aksi takdirde, emeğin başkentinde kendi söküğümüzü dikecek terzi bulamayacağız.

Kırşehir'in sakin yapısında, İç Anadolu'nun mütevazı koşullarında yaşamını sürdüren emekliler için eve giren her bir liranın önemi son derece büyük. Türkiye genelinde artan maliyetler Kırşehirlileri de derinden etkilerken, SGK mevzuatında bulunan çok özel bir madde herkesin yüzünü güldürüyor. Çoğu kişinin bilmediği veya yanlış anladığı bu sistem, aranan şartların eksiksiz yerine gelmesiyle bir vatandaşa aynı anda üç farklı aylık bağlanmasının önünü sonuna kadar açıyor.

Üç Koldan Gelen Kesintisiz Destek

Sistemin ana yararlanıcıları, hayatın ağır yükünü omuzlayan kadınlar. Kırşehir'de yıllarca emek verip kendi yaşlılık aylığına kavuşan bir kadını ele alalım. Eşini kaybettiği takdirde, devlet ona dul aylığı bağlayarak yaralarını sarmaya çalışıyor. Buna bir de vefat etmiş ebeveynlerden kalan yetim aylığı eklendiğinde, ortada kocaman ve sarsılmaz bir ekonomik destek mekanizması oluşuyor. Kırşehirli kadınlar, bu destek sayesinde ayakta kalabiliyor.

Kurumların Çakışmaması Gerekiyor

Bu muazzam fırsatın gerçeğe dönüşmesi için sistemin dayattığı temel şart, primlerin yattığı kurumların mutlaka farklı olması. Yani Kırşehir'de küçük bir dükkan işletip Bağ-Kur'dan emekli olduysanız; vefat eden eşinizin SSK (işçi) statüsünde, vefat eden babanızın ise Emekli Sandığı (memur) statüsünde olması zorunlu. 4A, 4B ve 4C statüleri yan yana geldiğinde SGK sisteminde hiçbir alarm çalmıyor, kesinti uygulanmıyor ve üç aylık da hesabınıza tıkır tıkır yatıyor.

Emekli Sandığı'nın Cömertliği

Eski mevzuatın Emekli Sandığı mensuplarına tanıdığı ayrıcalıklar, kız çocukları için adeta çelikten bir kalkan oluşturuyor. Memur bir babanın vefatı sonrası bağlanan aylık, diğer sigorta statüleriyle çok rahat uyum sağlıyor ve bürokratik engellere takılmıyor. Kırşehir gibi samimi, esnaflığın ve dayanışmanın yüksek olduğu şehirlerde devlettin sağladığı bu üçlü gelir modeli, vatandaşın geçim derdini büyük ölçüde hafifleterek onlara çok daha huzurlu, kimseye muhtaç olmadıkları bir yaşam sunuyor.

24 ÜLKEDEKİ İHRACAT AĞI SONA ERDİ

BBX Baby Kids Tekstil, sadece yerel marketlerde değil, uluslararası arenada da adından sıkça söz ettiren stratejik bir firmaydı. Şirketin küresel pazardaki erişim gücü şu şekildedir:

• Avrupa Pazarı: İtalya, İspanya ve Yunanistan gibi moda ve tekstil devlerine aktif ürün tedariki sağlanıyordu.

• Doğu Blok ve Avrasya: Rusya başta olmak üzere geniş bir coğrafyadaki çocuk giyim mağazalarında markanın ürünleri yer alıyordu.

• Toplam İhracat: Toplamda 24 farklı ülkeye ulaşan geniş bir ihracat ağı yönetiliyordu.

KÜRESEL DALGALANMALAR DEV ŞİRKETİ YIKTI

Sektördeki hammadde maliyetlerinin yükselmesi, enerji giderlerindeki artış ve uluslararası pazarlardaki daralmalar, şirketin finansal dengelerini altüst etti. Mayısta başlayan 3 aylık geçici mühlet ve ardından Temmuz ayında verilen 34 günlük ek süre, firmanın nakit akışını düzeltmesine yetmedi. 19 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla mahkemenin verdiği kararla, Türkiye'nin en eski tekstil markalarından birinin daha defteri kapanmış oldu. 61 yıllık tecrübenin sona ermesi, kentteki sanayiciler ve tekstil dünyasında derin bir üzüntü yarattı.

Finans dünyasında son yıllarda esen sert rüzgarlar, borçlanma maliyetlerini tarihin en yüksek seviyelerinden birine taşırken, bireysel yatırımcılar ve ev sahibi olmak isteyenler aile bütçelerini korumak için yoğun bir çaba sarf ediyor. Para piyasalarında uygulanan sıkılaşma politikaları, kredi faizlerinde ciddi bir artışa neden olarak geleneksel finansman araçlarını sıradan vatandaş için adeta erişilmez bir lükse dönüştürdü. Bu durum karşısında, tüketici alışkanlıklarında ve finansal tercihlerde radikal bir kayma gözlemleniyor. Bütçesini sarsmadan, uzun vadeli yükümlülüklerini kontrol altında tutmak isteyen vatandaşlar, maliyet avantajı sunan ve kökleri çok eskilere dayanan dayanışma temelli organizasyonları yeniden keşfediyor.

GELENEKSEL KREDİLERDE KORKUTAN TABLO

Güncel veriler ışığında, bankalardan konut kredisi kullanmanın maliyeti, evin kendi değerini katlayarak aşıyor. Yüzde 2,90'dan başlayan konut kredisi faiz oranları, hesap makinelerinde şok edici sonuçlar üretiyor. Ortalama 5 milyon TL değerinde bir konut satın almak için elindeki 2,5 milyon TL peşinatın üzerine 2,5 milyon TL banka kredisi çeken bir vatandaş, 60 aylık ödeme planında inanılmaz bir yükün altına giriyor. Bu senaryoda toplam maliyet (peşinat ve bankaya geri ödeme) tam 7 milyon 875 bin TL seviyesine fırlıyor. Vade uzadıkça, yüzde 260'ları bulan finansman maliyetleri tüketicinin geleceğini ipotek altına alıyor.

'EL BİRLİĞİ' SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?

Bu karamsar tabloya karşı vatandaşın en güçlü alternatifi ise "el birliği" sistemi olarak adlandırılan tasarruf finansmanı modeli oldu. Toplumun dayanışma kültürünü modern finansal argümanlarla birleştiren bu sistem, maliyetleri dramatik oranda düşürüyor. Aynı 5 milyon TL'lik konut için 2,5 milyon TL peşinatla sisteme giren bir katılımcı, kalan 2,5 milyon TL'yi tamamen faizsiz bir şekilde finanse edebiliyor. Bankaların talep ettiği milyonlarca liralık faiz yükü yerine, tüketici sadece yüzde 7'ye denk gelen 350 bin TL'lik bir "organizasyon ücreti" ödüyor.

AVANTAJLAR VE SÜREÇ YÖNETİMİ

Tasarruf finansmanı şirketleri, sundukları bu modelle ev alım sürecini oldukça öngörülebilir kılıyor. Sistem şu avantajları beraberinde getiriyor:

• Net Taksitler: Katılımcı, aylık 50 bin TL gibi net bir rakam ödeyeceğini en başından biliyor ve sürpriz maliyetlerle karşılaşmıyor.

• Erken Teslimat İmkanı: İlgili modelde konut tutarının tamamının bitmesi beklenmiyor. Tüketici, ödemelerinin 7. ayına geldiğinde finansmanını teslim alarak evini satın alabiliyor.

• Maliyet Tasarrufu: Banka kredisi kullanan bir kişiye kıyasla, tüketicinin cebinde yüz binlerce, hatta milyonlarca lira kalıyor.

• Planlı Borçlanma: Eylül 2026'da başlayan bir ödeme planı, faiz yükü olmaksızın Ekim 2030'da sıfırlanarak, kişiye tam bağımsız bir finansal gelecek sunuyor.

Kuruşu Kuruşuna Hesaplanmış Taksitler

İşin maddi boyutu, esnafın günlük kazancına ve asgari ücretlinin bütçesine göre oldukça insaflı ayarlanmış. Sisteme dahil olmak için cebinizden sadece yüzde on oranında bir peşinat çıkması yetiyor. Geriye kalan tutar, 240 ay gibi insanı telaşlandırmayan, yavaş yavaş ödenebilecek dev bir vadeye yayılıyor. Aylık taksitlerin 12 bin 500 lira gibi rakamlardan başlaması büyük bir avantaj. Üstelik Kırşehirliler, o heyecanla beklenen inşaat süreci bitip de evlerine yerleşene kadar hiçbir şekilde bankaya ödeme yapma stresi yaşamayacak.

Başvurularda Aranan Nitelikler

Devletin şefkat elinin yanlış kişilere gitmemesi için bazı kesin kurallar masaya konmuş durumda. Öncelikle Kırşehir'in nüfus kütüğüne kayıtlı olmanız veya en az son bir yıldır bu güzel ilin sınırları içinde ikamet ettiğinizi ispatlamanız gerekiyor. Ailece hanenize giren toplam paranın 14 bin lirayı bulmaması şart koşulmuş. Önceden kendi adınıza dikili bir müstakil tapunuz varsa ya da geçmişte TOKİ'nin kredi imkanlarından faydalandıysanız, sistem sizi doğrudan başvuru listesinin dışında bırakıyor.

Vefalı ve Şeffaf Çekiliş Sistemi

O büyük gün gelip çattığında ve kura torbaları noter huzurunda açıldığında, öncelik hakkı tamamen vicdani değerlere göre belirlenecek. Vatan sağ olsun diyerek bağrına taş basan şehit yakınlarımız ve malullerimiz her zamanki gibi baş köşede. Toplam konutların yüzde beşi engelleri aşmaya çalışan özel vatandaşlarımıza tahsis ediliyor. Çalışma hayatını geride bırakıp huzurlu bir yuva arayan emeklilerimize ise yüzde yirmi beşlik büyük bir pay ayrılmış durumda.

Evde Oturma Zorunluluğu Getirildi

Helalinden ev sahibi olmak isteyenin hakkını rantçılara yedirmemek için sözleşmelere çok katı maddeler eklendi. Evin borcu tamamen bitmeden bir başkasına tapu devri yapılması hayalden öteye geçemez. Dahası, kuradan adınız çıktıysa o evin içine bizzat girip yaşam sürmekle yükümlüsünüz. Alınan dairenin sessiz sedasız kiraya verildiği veya yatırım amaçlı boş tutulduğu anlaşılırsa, idare gözünün yaşına bakmadan sözleşmeyi yırtıp atıyor ve konutu gerçek sahibine vermek üzere geri alıyor.