Kartondan Su-27 Uçağı Yaptı

Mekatronik Bölümü 2. sınıf öğrencisi Çağlar Bedir, internette görerek hayran kaldığı savaş uçağını tamamen kartondan üretti. Projesini anlatan Çağlar Bedir, “Burada uçaklarımızı yaptık. Kartondan yaptım. Niye yaptım diye sorarsanız Su-27 internette araştırdım, çok hoşuma gitti. Maketi neden olmasın dedim, maket yapalım dedim. Altında servomotorlar olmak üzere kanatlarını oynatıyor. Uçmuyor ama maket olarak duruyor” diye konuştu.

Atık Malzemelerle Gerçek Uçak Prensibi

Mekatronik Bölümü ikinci sınıf öğrencisi Furkan Ayçiçeği, projesinde çevre duyarlılığına ve geri dönüşüme dikkat çekti. Atık malzemeleri teknolojiyle buluşturan Ayçiçeği, “Bunun bir özelliği atık malzemelerden yapılmış olması. Yani geri dönüşüm olması amacıyla. Bu gerçek uçağa benzetmeye çalıştık. Asıl amacı gerçek uçağın nasıl çalıştığını göstermek. Kanatların nasıl çalıştığını, flaplerin nasıl döndüğünü. Yani bir nevi gerçek uçak maketi gibi diyebiliriz. Çalışma prensibini göstermek için” dedi.

Şırınga ve Sensörle İş Güvenliği Sistemi

Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu öğrencisi Eren Erdoğan ise hidrolik ve pnömatik dersi kapsamında iş güvenliğini artıracak akıllı bir sistem geliştirdi. Arduino ve şırınga mekanizmasını birleştiren Erdoğan, sistemin çalışma mantığını Kırşehir Çiğdem mikrofonlarına anlattı.

Eren Erdoğan, “Hidrolik Sistem olarak geçiyor. Hidrolik ve pneumatik dersini yaptık biz projeye.
Normalde. Araba hizasına gelme zaman yeşil ışık yanıyor. Araba hizasına geldiği anda kırmızı ve ses ötmeye başlıyor. Yeşil derken ses hiç çıkmıyor. Uyarı sistemi olmuş oluyor. Böyle çalışırken daha güvenli hale gelmiş oluyor” şeklinde konuştu.

“Amacımız Teknolojiyi Yakalayan Öğrenciler Yetiştirmek”

Projenin detaylarını anlatan Kırşehir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Okul Müdürü Hakan Vahaboğlu, AhiBot’un sadece bir karşılama robotu olmadığını, meslek liselerinin geldiği vizyonu temsil ettiğini belirtti.

Okul Müdürü Hakan Vahaboğlu, “Ahi botumuzu biz geçen sene tasarlayıp, her şeyini okulumuzda kendimiz ürettiğimiz bir robotumuz. Bu robotumuzun esprisi şu, okulumuzda gelen misafirlerimizi karşılıyor, size nasıl yardımcı olabilirim diyor. Örnek veriyorum, öğrencim hakkında görüşmek istiyorum dediğinde, işte öğrenciniz kaçıncı sınıfta, işte dokuzuncu sınıfta dediği zaman ilgili müdür yardımcısını söyleyip beni takip edin diyor. Önüne düşüp ziyaretçimizi ilgili müdür yardımcısına götürüyor. Yönlendirdikten sonra tekrar eski görev yerine geliyor. Biz burada bunu yapmamız çok mu elzemdi. Bunu nöbetçi öğrencimiz de yapardı. Ama buradaki amacımız şu, biz meslek liseleri olarak artık teknolojiyi yakalamış, eğitim veren kurumlarız. Onu anlatmaya çalıştık. Hem bu ahi bot olmasının esprisi de hem örf anneannelerine bağlı, ahiliğe bağlı ve teknolojiyi yakalamış öğrenciler yetiştirdiğimizi göstermek için yaptık. Burada da bu robotumuzu istediğimiz şekilde planlaya tasarlayabiliyoruz. Burada da sadece karşılama olarak planladık” diye konuştu.

Ahi Evran-ı Veli'den İlham Aldı

Robotun üretim sürecinde aktif rol alan 12. Sınıf Makine Bölümü öğrencisi Necati Erdalkan ise projeden büyük gurur duyduklarını ifade etti. Erdalkan, robotun tasarımında Kırşehir'in manevi mimarı Ahi Evran'dan ilham aldıklarını belirterek “Ahi bot, öncelikle okulumuzun yapmış olduğu, yani kendi bölümümüzün yapmış olduğu bir robot. Öncelikle bir Ahi selamı veriyor, sonrasında ise okulumuzun müdür veya müdür yardımcılarına götürmemizi sağlıyor bu şekilde. Bütün bölümümüzün öğrencileri yani arkadaşlarımız, öğretmenlerimiz sayesinde bu şekilde yaptık. Sonrasında aldığımız ilham da Ahi Evran'dan dolayı bu şekilde yapmış olduk. İsmi Ahi olduğundan dolayı Ahibot'tan da bu şekilde şed taktık” dedi.

TÜBİTAK Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda Yazılım kategorisinde Türkiye 2’ncisi olan Kırşehir Yusuf Demir BİLSEM öğrencileri Kağan Doruk Şahin ve Mustafa Aybars Abalı, geliştirdikleri yapay zekâ destekli projeyi Kırşehir Çiğdem mikrofonlarına anlattı.

Hasarı Anında Tespit Edip Fotoğraflıyor

Projelerinin temel amacının yollardaki hasarları yapay zekâ ile anlık olarak tespit etmek olduğunu belirten Mustafa Aybars Abalı, sistemin donanımını ve çalışma prensibini şu sözlerle aktardı:

“Geliştirdiğimiz araç; yollardaki bozulmaları yapay zekâ desteğiyle algılıyor, üzerindeki GPS modülü sayesinde hasarın koordinatlarını veri tabanına işliyor ve o anın fotoğrafını JPEG formatında hafızasına kaydediyor. Projemizde Raspberry Pi 5 kontrol kartı, Pi kamera, Neo 6M GPS modülü, güç kaynağı ve Lithium-Pi piller kullandık. Sistemimiz sadece tespitle kalmıyor; iki konum arasındaki verileri analiz ederek yolun yüzde kaçının bozuk olduğunu pasta grafikle, hangi hasardan kaç adet olduğunu ise sütun grafikle önümüze seriyor”

“Atıl Durumdaki Drone'u Toplayıp Kırşehir Sokaklarında Test Ettik”

Yapay zekayı eğitmek için yoğun bir mesai harcadıklarını ve 4 farklı model geliştirdiklerini ifade eden Kağan Doruk Şahin ise “Test sürüşlerini göstermeden önce eğittiğimiz modeller hakkında bilgi vermek istiyorum. Biz 4 tane farklı model eğittik. Bunların ilk 3 tanesi kara aracı için, 4.si ise drone için. İlk eğittiğimiz modelin 2 tane sınıfı var, çok bozulma ve az bozulma olmak üzere. Ortalama duyarlılığı %74.1. İkinci eğittiğimiz modelin ortalama 4 tane sınıfı var ve ortalama duyarlılığı %69.3. Üçüncü ettiğimiz modelin bizim istediğimiz dört tane sınıfı var aslında çalıştığımız üzerinde. Bundan ortalama duyarlılığı %55. Ve bu sınıflar timsah çataklara, kenar çataklara ve çukurlara. Ve son olarak drone için ettiğimiz modelin ise yine beş tane farklı sınıfı var ve ortalama duyarlılığı %68.1. Burada gördüğünüz gibi Aheron Üniversitesi'ndeki atıl durumdaki bir drone'u alıp yapıp topladık. Ve bu drone'a biz aracımızı monte ettik ve bunu Kırşehir’deki bozuk yollarda denedik. Modelimiz, yoldaki bozulmaları drone üzerinde başarılı bir şekilde algılayabildik” ifadeleri ile süreci anlattı.

“Hem Hocamız Hem Ailelerimiz Muzdaripti”

Proje fikrinin nasıl çıktığını sorduğumuz öğrenciler, “Biz bu projeye TÜBİTAK'a başvurmadan önce proje olarak ne yapabileceğimizi düşünüyorduk. Ve sonra geri üçümüzün yani hocamızın hem de bizim ailelerimizin muzdarip olduğu bir durumun yollarda meydana gelen bozukluklar olduğunu fark ettik” dedi. ‘Kırşehir yollarının projeye katkısı oldu mu?’ sorusuna ise öğrenciler ‘Evet, doğrudur’ diye cevap verdi. Kağan Doruk Şahin ve Mustafa Aybars Abalı, bu süreçte desteklerini esirgemeyen hocaları Dr. Mehmet Aydın'a çok teşekkür etti.

Üniversitenin Bilgisi, Sanayinin Gücüyle Buluşuyor

Ahiler Teknopark Anonim Şirketi’nin Kırşehir’in bilim, teknoloji ve üretim eksenli kalkınma yolculuğu açısından önemli bir kazanım olduğunu belirten Vali Demiryürek, kuruluş sözleşmesinin 25 Mayıs 2026 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlandığını ifade etti.

Vali Demiryürek, kurulan teknoparkın Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi'nin akademik birikimini sanayinin üretim gücüyle harmanlayacağını vurguladı. Projenin temel hedefleri arasında gençlerin girişimcilik potansiyelini desteklemek, şehrin Ar-Ge kapasitesini güçlendirmek ve Kırşehir’i bölgesel bir teknoloji merkezine dönüştürmek yer alıyor.

Savunmadan Tarıma, Birçok Sektöre Yön Verecek

Ahiler Teknopark bünyesinde yürütülecek çalışmaların sadece yazılımla sınırlı kalmayacağını ifade eden Demiryürek, Ar-Ge projelerinin birçok stratejik alana odaklanacağına dikkat çekti.

Vali Demiryürek sosyal medya hesapları üzerinden yaptığı paylaşımda “Şirketimiz bünyesinde kuracağımız teknoparkın savunma sanayiinden yazılıma, tarım teknolojilerinden yenilenebilir enerjiye kadar birçok alanda geliştirilecek projelerin; nitelikli istihdamın artmasına, girişimcilik kültürünün gelişmesine ve Kırşehir'in bölgesel bir teknoloji merkezine dönüşmesine önemli katkılar sunacağına inanıyoruz” ifadelerine yer verdi.

Vali Demiryürek’ten Emeği Geçenlere Teşekkür

Vali Demiryürek bu süreçte emeği geçen Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'a, AK Parti Kırşehir Milletvekili Necmettin Erkan'a, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Kasım Karahocagil'e, Kırşehir Organize Sanayi Bölgesi Yönetimine, Ticaret ve Sanayi Odasına ve katkı sunan tüm paydaşlara teşekkür etti

Vali Demiryürek “Ahilik kültürünün üretim anlayışını, çağın teknoloji vizyonuyla buluşturacak Ahiler Teknopark'ın; şehrimize, üniversitemize, sanayimize ve gençlerimize hayırlı olmasını diliyorum.” İfadelerini kullandı.

DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, geleceğin teknoloji yıldızlarını yetiştirmeye devam ediyor. Teknoloji geliştirme süreçlerine hakim, bilgi ve deneyimini gençlerle paylaşarak onların proje üretme yolculuğuna rehberlik edecek yeni eğitmenler aranıyor.

Başvurular İnternet Üzerinden Yapılacak

Geleceğin teknoloji liderlerinin proje yolculuğuna eşlik etmek isteyen adaylar, başvurularını t3kys.com adresi üzerinden gerçekleştirebilecek. Eğitmenlik süreciyle ilgili tüm detaylara, aranan kriterlere ve katılım koşullarına ise deneyap.org resmi internet sitesinden ulaşılabilecek.

Kırşehir Valiliği tarafından gönderilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, 81 ilde ve 132 farklı noktada faaliyet göstererek, geleceğin teknoloji yıldızlarını yetiştirmeye devam ediyor.

Teknoloji geliştirme süreçlerine hakim, bilgi ve deneyimini gençlerle paylaşarak onların proje üretme ve geliştirme yolculuğuna rehberlik edecek eğitmenlerle birlikte çalışmayı hedefliyoruz.

Milli Teknoloji Hamlesi doğrultusunda, Türkiye’nin teknoloji üreten nesillerine katkı sunmak isteyen tüm eğitmen adaylarını aramıza bekliyoruz.”

Yol Bozukluklarına Yapay Zekâlı Çözüm

Yusuf Demir Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri Kağan Doruk Şahin ve Mustafa Aybars Abalı, danışman öğretmenleri Dr. Mehmet Aydın rehberliğinde hazırladıkları “Yollarda Meydana Gelen Bozulmaların Tespit Edilmesine Yönelik Yapay Zekâ Destekli Bir Araç Geliştirilmesi” projesiyle yarışmaya damga vurdu.

Yazılım kategorisinde Türkiye 2’nciliği elde eden proje, sadece ödül almakla kalmadı; aynı zamanda TÜBİTAK’tan patent desteği almaya da hak kazanarak ticari ve uygulama değerini kanıtlamış oldu.

“Bu Kuşaktan Çok Umutluyum”

Öğrencilerin sunumunu dikkatle dinleyen ve genç mucitleri tebrik eden Vali Demiryürek, gurur duyduğunu belirtti.

Vali Demiryürek, “Gurur duyduk sizinle. Bu memlekette gurur duydu. İnşallah daha iyi şeyler yapacağız hep beraber. Ben bu kuşaktan çok umutluyum sizlerden çok umutluyum. Yaptığınız işlerde bu umudumuzun boşa olmadığını gösteriyor” dedi.

Mesajlar Artık Gizli Değil

Yeni sistemle birlikte Instagram, Gmail gibi servislerin kullandığı "standart şifreleme" modeline geçiş yaptı. Meta, bundan böyle doğrudan mesajlardaki (DM) metinlere, görsellere, videolara ve sesli notlara erişebilecek. Bu sistemde, yasal bir zorunluluk veya ihtiyaç doğduğunda servis sağlayıcı mesaj içeriklerini görüntüleyebilecek.

- Erişim Yetkisi: Meta; doğrudan mesajlardaki (DM) metinlere, görsellere, videolara ve sesli notlara teknik olarak erişebilecek.

- Yasal Zorunluluk: Adli bir durum veya ihtiyaç doğduğunda, servis sağlayıcı mesaj içeriklerini yetkili birimlerle paylaşabilecek.

- Eski Güvenlik Bitti: Eskiden mesajları sadece gönderen ve alan kişi okuyabiliyorken, artık sistem verileri sunucu düzeyinde işleyebilecek.

Meta, kararın özelliği kullanan kişi sayısının az olması nedeniyle alındığını savundu.

“Dünyanın Sorunlarıyla Büyüyorlar”

Cumhuriyet İlkokulu okul öncesi öğretmeni Fırat Arslan, Kırşehir Çiğdem Haber mikrofonlarına projeyle ilgili bilgi verdi. Projenin temel felsefesini anlatan okul öncesi öğretmeni Fırat Arslan, günümüzde çocukların küresel değişimlerden bağımsız büyümediğini vurguladı. Öğretmen Arslan, “Çocuklarımız artık sadece çevrelerindeki değil, tüm dünyayı etkileyen iklim krizleri ve çevre sorunlarıyla beraber büyüyorlar. Bizim amacımız, bu yaş grubundaki çocuklara şimdiden farkındalık kazandırarak, gelecekte bu sorunlarla karşılaştıklarında daha donanımlı olmalarını sağlamak” dedi.

Uygulamalı Eğitim: Çöpler ve Açık Kalan Musluklar

Eğitimi sınıf dışına taşıyan projede, çocukların duyarlılıklarını ölçmek için gerçek hayat senaryoları uygulanıyor.

Kırşehir Cumhuriyet İlkokulu okul öncesi öğretmeni Fırat Arslan şu ifadeleri kullandı:

“Çünkü artık dünya değişti ve en ufak bir etki hepimizi etkiliyor. Bu çocuklar da zamanla büyüyecekler ve bu sorunlarla tekrar yüz yüze kalacaklar. Biz de bu yaş grubu çocuklara şimdiden bu farkındalığı, bu etkileri şimdiden anlatmaya çalışıyoruz ki sonrasında yaşadıkları sorunlarla karşı karşıya kaldıklarında daha kolay baş edebilsinler diye. Bunlar için neler yapıyoruz? Çocukların özellikle üretme bilincine sahip olmalarını sağlamaya çalışıyoruz. Okulumuzun farklı yerlerine çöpler bırakıyoruz ve çocukların bu çöplere karşı duyarlılıklarını ölçüyoruz. Suları bazen açık bırakıyoruz, bu suları kapatıp kapatmadıklarına bakıyoruz. Bu gibi etkilerin çocuklarda nasıl sonuçları olduğunu bu şekilde araştırarak ve aynı zamanda çocukların kendilerini ifade etmelerine, çevreyle yaşadıkları sorunları ifade etmelerine sürecin içerisinde sürekli aktif olmalarını sağlayarak bu bilinci kazandırmaya çalışıyoruz. Bu da bizim normalde sınıfımızın öğretmen olarak benim eğitim felsefemin bir parçası ve bu eğitim felsefemize doğru orantılı olarak da e-twinning projeleri uluslararası projelere katılıyoruz ve bu projelerle hem şehrimizi tanıtmış oluyoruz hem de kendi çocuklarımızın yaşadıkları, yaşayabilecekleri sorunları anlatmış oluyoruz.”

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından hayata geçirilmesi planlanan yeni düzenleme, sosyal medya kullanım alışkanlıklarını kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Günlük erişimi 1 milyonu aşan Instagram, YouTube, X ve TikTok gibi dev mecralar, artık kullanıcılarını e-Devlet kapısı üzerinden doğrulayacak.

Veriler Paylaşılmayacak, "Doğrulama Anahtarı" Kullanılacak

Kırşehir’deki sosyal medya kullanıcılarının en büyük endişesi olan veri güvenliği konusunda düzenleme net bir çerçeve çiziyor. Kullanıcıların kimlik bilgileri doğrudan sosyal medya platformlarına aktarılmayacak. Sistem, e-Devlet üzerinden yalnızca bir "doğrulama anahtarı" oluşturacak. Bu sayede platformlar, kullanıcının gerçek bir kişi olduğunu bilecek ancak kimlik bilgilerine erişemeyecek. Tüm veriler yalnızca BTK bünyesinde güvenli bir şekilde saklanacak.

Siber Suçlarla Mücadelede "30 Gün" Şartı

Kırşehir’de son dönemde artış gösteren siber dolandırıcılık ve sosyal medya üzerinden işlenen suçlar, bu yasayla çok daha hızlı çözüme kavuşacak. Adli süreçlerde, suçla bağlantılı olduğu tespit edilen hesapların kimlik bilgileri, yargı makamlarıyla en geç 30 gün içinde paylaşılmak zorunda olacak. Bu durum, "klavye arkasına saklanarak" işlenen suçların önüne geçilmesinde milat kabul ediliyor.

Kurallara Uymayan Platformlara Ağır Yaptırımlar

Düzenleme, platformlara yönelik sert müeyyideleri de beraberinde getiriyor:

Reklam Yasağı: 30 gün içinde tebligatı uygulamayan platformlara, Kırşehir’deki yerel firmalar da dahil olmak üzere Türkiye genelindeki hiçbir şirket reklam veremeyecek.

Bant Daraltılması: Yükümlülüğünü 3 ay içinde yerine getirmeyen platformların internet trafiği (bant genişliği) mahkeme kararıyla %50, bir ay daha direnmesi halinde ise %90 oranında kısıtlanacak.

Kırşehirli İşletmeler ve Kullanıcılar Ne Yapacak?

Kırşehir ticaret hayatının dijitalleşen yüzü olan yerel esnaf ve içerik üreticileri için bu süreç, platformların kurallara uyup uymamasına göre şekillenecek. Eğer platformlar şartları kabul ederse, Kırşehirli kullanıcılar daha güvenli bir dijital ortamda etkileşim kurabilecek. Ancak bant daralması gibi yaptırımların uygulanması durumunda, dijital pazarlamanın yerel ekonomi üzerindeki etkisi ciddi şekilde tartışılacak.

Analiz: Bu yeni dönem, sadece bir teknik altyapı değişikliği değil; aynı zamanda dijital dünyada "sorumluluk" bilincinin yerleşmesi adına atılmış en büyük adım olarak değerlendiriliyor.

Son zamanlarda Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşanan okul saldırıları, dijital güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Bu gelişmelerin ardından alınan yeni VPN kararları, internet erişimi ve veri güvenliği açısından ülke genelinde olduğu gibi Kırşehir’de de dikkatle takip ediliyor. Özellikle gençler ve eğitim kurumları, düzenlemelerin günlük yaşamlarına nasıl yansıyacağını merak ediyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, yasal olmayan VPN servislerinin kullanımına yönelik denetimleri artırdı. Amaç, şiddet içerikli oyunlara erişimi sınırlamak, veri sızıntılarını önlemek ve çocukların dijital güvenliğini sağlamak. Bakanlık, güvenilir olmayan VPN uygulamalarının kişisel verileri üçüncü taraflara aktarabileceği uyarısında bulundu. GSM operatörleri için “çocuk hattı” uygulamasıyla ebeveyn kontrolünün güçlendirilmesi planlanıyor.

Kırşehir’de özellikle üniversite öğrencileri, VPN kısıtlamalarının sosyal medya ve eğitim platformlarına erişimi zorlaştırabileceğini dile getiriyor. Ahi Evran Üniversitesi öğrencileri, bazı eğitim sitelerine erişimde VPN kullandıklarını belirtiyor. Kentteki internet kafeler ve teknoloji mağazaları, kullanıcıların güvenli VPN alternatifleri hakkında bilgilendirme yapmaya başladı. Telekomünikasyon kulelerinin bulunduğu Bağbaşı Tepesi, şehirde dijital altyapının sembolü haline geldi.

Uzmanlar, VPN düzenlemelerinin internet özgürlüğü ile ulusal güvenlik arasında hassas bir denge kurması gerektiğini vurguluyor. Kırşehir’deki gençler, “güvenli ama özgür internet” talebini dile getirirken, yerel yöneticiler veri koruma bilincinin artırılması gerektiğini savunuyor.

Kırşehir’de Yeni Dönem

BTK’nın bu hamlesiyle birlikte, Kırşehir’de okul çağındaki çocukların teknoloji kullanımı daha güvenli bir yapıya kavuşacak. Ailelerin en büyük endişelerinden biri olan "kontrolsüz dijital içerik" sorununun, bu yeni nesil SIM kartlarla birlikte büyük ölçüde aşılması hedefleniyor.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullara düzenlenen kanlı saldırıların ardından saldırganların şiddet içerikli oyun bağımlısı olduğu saptandı. Bu olayın ardından Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK), çocukların internet ve mobil kullanımını daha güvenli hale getirmek amacıyla bir dizi düzenleme üzerinde çalıştığı öğrenildi.

Ebeveynlere Tam Kontrol Yetkisi

Yeni düzenleme ile birlikte Kırşehirli ebeveynler de dahil olmak üzere tüm Türkiye’deki aileler, çocukları için özel SIM kartlar temin edebilecek. Bu hatların öne çıkan özellikleri ise şunlar olacak:

• Sıkı İçerik Filtresi: Şiddet, kumar ve uygunsuz içerikli platformlara erişim operatör seviyesinde engellenecek.
• Zaman Sınırı: Ebeveynler, çocuklarının internete erişebileceği saat aralıklarını belirleyebilecek.
• Güvenli Mobil Kullanım: Çocukların mobil dünyadaki ayak izleri, ailelerin denetimine açık hale getirilecek.

VPN Hizmetlerine Sıkı Denetim

İnternetteki yasaklı ve zararlı içeriklere erişmek için kullanılan VPN (Sanal Özel Ağ) hizmetleri de mercek altına alınıyor. Mevcut yasal engelleri aşmayı sağlayan VPN servislerinin daha sıkı denetlenmesi, lisanslandırılması veya belirli kullanım kriterlerine tabi tutulması planlanıyor.

ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) 50 yılı aşkın sürenin ardından Ay'a ilk yolculuğunu başlatan Artemis II görevinde yer alan mürettebat, Ay'a doğru yol alırken Dünya'nın uzaydan çekilmiş 2 yeni görüntüsünü paylaştı.

NASA, Artemis II görevi kapsamında Ay'a doğru yol alırken çekilen Dünya görüntülerini yayınladı.

Söz konusu görüntülerin Komutan Reid Wiseman tarafından yakalandığı belirtildi.

Görüntülerden ilkinde kapsülün camlarından Dünya'nın görüntüsüne yer verilirken ikincisinde Dünya'nın tam küre hali yansıyor.

Misyondaki mürettebatın 6 Nisan'da Ay'a ulaşması bekleniyor.

NASA, 1 Nisan'da 50 yılı aşkın sürenin ardından, Ay’a Artemis II görevi kapsamında ilk yolculuğu başlatmıştı.

Toplam 4 kişiden oluşan ekip, görev süresince uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

Eğitimde başarısı ile ön plana çıkan Kırşehir bir başarıya daha imza attı. Kayseri Bölge Sergisi’nde yarışan Kırşehirli öğrenciler, bir bölge birinciliği ve bir bölge üçüncülüğü elde ederek şehre büyük bir gurur yaşattı.

Yapay Zekâ ile Türkiye Finaline!

Yazılım alanında hazırladıkları projeyle dikkatleri üzerine çeken Kağan Doruk Şahin ve Mustafa Aybars Abalı, Dr. Mehmet Aydın danışmanlığında geliştirdikleri “Yollarda Meydana Gelen Bozulmaların Tespit Edilmesine Yönelik Yapay Zekâ Destekli Bir Araç Geliştirilmesi” projesiyle Bölge 1’incisi oldu.

Kimya Alanında Bölge Üçüncülüğü

Fen Bilimleri Öğretmeni Demet Şener Çanlı danışmanlığında proje öğrencileri Çağan Mert Ata ve Yusuf Kağan Yaylagül'ün Kimya alanında hazırladığı “Bitkisel Boyalı, Jelatin Takviyeli Biyokompozit Malzeme Geliştirilmesi” adlı proje 3’üncü oldu.

Kurum İdaresinden Tebrik Mesajı

Yusuf Demir BİLSEM yönetimi, başarı sonrası yaptığı açıklamada “Danışman öğretmenimiz Demet ŞENER ÇANLI’yı ve Mehmet AYDIN ‘ı kurum idaresi olarak tebrik eder projeyi hazırlayan öğrencilerimize ve danışman öğretmenlerimize teşekkürlerimizi sunarız. Türkiye Finalinde öğrenci ve öğretmenlerimize başarılar dileriz” ifadelerine yer verdi.

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), 50 yılı aşkın sürenin ardından, Ay’a Artemis II görevi kapsamında ilk yolculuğu başlattı.

NASA'nın Orion uzay aracının Ay'ın yörüngesinde bir tur atmasının ardından Dünya'ya dönmesiyle Aralık 2022'de tamamlanan Artemis I programının ikinci aşaması olan Artemis II misyonu, Florida'nın Kennedy Uzay Merkezi’nden yapılan fırlatmayla hayata geçti.

1972'den sonra Ay'a yapılacak ilk insanlı yolculuk olacak fırlatma, yaklaşık 15 dakikalık bir gecikmeyle gerçekleşti.

Ay çevresinde yaklaşık 54 yıl sonra gerçekleştirilecek ilk insanlı yolculukta fırlatmadan 8 dakika sonra yaklaşık 100 kilometre yüksekliğe çıkıldığı, atmosfer sınırına yaklaşıldığı ve ana motorun Orion kapsülünden ayrıldığı bildirildi.

Artemis II ekibinde, NASA Astronotu Reid Wiseman ve uçuşun pilotu Victor Glover'ın yanı sıra görev uzmanı olarak NASA Astronotu Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansından (CSA) Astronot Jeremy Hansen yer alıyor.

Toplam 4 kişiden oluşan ekip yaklaşık 10 gün sürecek görev süresince, uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

NASA’nın Artemis II misyonu ekibi Ay’a inmeyecek olsa da bu görev, Ay'a inişin hedeflendiği Artemis III misyonuna hazırlık adımı olarak görülüyor.

Hem bir kadın hem de bir siyahi Amerikalının bulunduğu atmosfer ötesi ilk uçuşta, astronot Christina Koch, Artemis II görevindeki iki uzmandan biri olarak Ay’ın etrafındaki yolculuğuyla derin uzaya adım atan ilk kadın unvanını kazanacak.

Fırlatma anı ilgiyle izlendi

Kennedy Uzay Merkezi'nin yaklaşık 32 kilometre güneyindeki Cocoa Beach İskelesi'nde, tarihi yolculuktan saatler önce binlerce kişi toplandı.

Uzay meraklılarından oluşan grup, sahil kenarında gözlem yeri bulmak için günün erken saatlerinden itibaren beklemeye başlarken, bazı meraklılar da bu tarihi ana tanıklık etmek için uçakla farklı eyaletlerden Florida’ya geldi.

ABD doğu yakası yerel saati ile 16.24'te Cape Canaveral'daki uzay merkezinden ateşlenen roketle göğe doğru yükselen araç saniyeler içinde gözle görülemeyecek kadar yükseldi.

Sıvı hidrojen sızıntısı ve teknik aksaklıklar nedeniyle mart ayına planlanan uçuş, daha sonra yaşanan teknik sorunlar nedeniyle nisan ayına ertelenmişti.

Artemis II astronotları, Ay'ın daha önce insan gözüyle görülmemiş kısımlarını görecek

Artemis II misyonu, uzay kapsülünün dışına monte edilmiş düşük çözünürlüklü kameralarla yapılan canlı yayından takip edilebilecek. Misyonun ardından görevde elde edilen veriler kamuoyuyla paylaşılacak.

Bu görev kapsamında, Ay'ın şimdiye dek insan gözüyle görülmemiş kısımlarına dair yeni gözlemler yapılacak ve veriler gelecekteki olası iniş noktalarının belirlenmesinde kullanılacak.

NASA, yaklaşık 30 gün sürecek ve Ay'a inişin planlandığı Artemis III misyonunun, 2028'e kadar başlatılmasının hedeflendiğini açıklamıştı.

Artemis I, 16 Kasım 2022’de NASA’nın Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılmış, Ay çevresini dolaşan ve Dünya’ya dönüş yolculuğunu kapsayan yaklaşık 26 günlük test uçuşu boyunca Orion kapsülünde hiçbir astronot bulunmamıştı.

Bilişim sistemleri aracılığıyla yapılan "kısa sürede yüksek kazanç" vaatlerine şüpheyle yaklaşılması gerektiği belirtildi.

Dolandırıcılar, sosyal medya ve çeşitli iletişim kanalları aracılığıyla vatandaşlara ulaşarak kısa sürede yüksek kazanç elde etme vaadinde bulunuyor.

Mağdurların kişisel bilgilerini ele geçiren dolandırıcılar, maddi ve manevi kayıplara yol açıyor.

Bu durumun önüne geçilmesi amacıyla Kastamonu İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, siber dolandırıcılıkla ilgili bilgilendirme faaliyetlerinde bulunuyor, çeşitli organizasyonlar, okullar ve köylerde vatandaşları uyarıyor.

Kastamonu İl Jandarma Komutanlığı Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürü Üsteğmen İsmail Doğançay, AA muhabirine, vatandaşların dolandırıcılığa maruz kalmamaları için internette güvenilir siteleri tercih etmelerinin önem taşıdığını söyledi.

Dolandırıcıların en önemli kaynağının güven sağlamak olduğunu vurgulayan Doğançay, "Bunun için sahte şirket profilleri, sahte web siteleri, ünlü kişilerin adını kullanarak sosyal medya platformları üzerinden olumlu yorumlar gibi yöntemlerle profesyonel görünüm yaratırlar. İletişim sağlayan kişilerin güvenini kazanarak acele ettirmeye çalışırlar. 'Son fırsat', 'günün kampanyası' gibi kişinin düşünmesine zaman bırakmadan para göndermesini sağlamaya çalışırlar." dedi.

Vatandaşların gerçek dışı yüksek kazanç vaatlerine şüpheyle yaklaşmaları gerektiğine dikkati çeken Doğançay, "Lisanslı kurumlar dışında kimseye para göndermemek, web sitesi ve şirket bilgilerini resmi kaynaklardan doğrulamak, acele ettiren her teklifi otomatik olarak reddetmek gerekir. Kripto veya şirket adına olmayan IBAN numaralarına havale yoluyla gönderilen paranın çoğu zaman geri alınamayacağının bilinmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

"En güçlü güvenlik önlemi, şüphedir"

Kullanılan şifrelerin tahmin edilebilir olmaması gerektiğini, girilen internet adreslerinin tam olarak okunmasının önem taşıdığını anlatan Doğançay, şöyle devam etti: "Bankalardan gelen şifreleri üçüncü kişilerle kesinlikle paylaşmamalıyız. Resmi kurumlarca yapılan işlemlerde siteler, yalnızca 'gov.tr' uzantısı kullanır. Ayrıca girdiğimiz sitelerde bizden ne gibi bilgileri istiyorlar, bunlara dikkat etmemiz gerekir. Sitelere iyi göz atmamız gerekiyor. Bizi acele ettiren bir durum söz konusu ise örneğin, 'son gün, hemen ödeme yapın' gibi ifadeler veya yazım hataları görüldüğünde sitenin sahte olma ihtimali çok yüksektir."

Bilgilendirme ve farkındalık çalışmalarıyla ilköğretimden üniversiteye kadar her yaş grubuna ulaşmaya, suç meydana gelmeden önlemeye çalıştıklarını dile getiren Doğançay, şunları kaydetti: "SMS, e-posta ve linklere dikkat etmeliyiz. e-Devlet, banka uygulamaları, e-posta adresleri, sosyal medya ve benzeri platformlarda iki faktörlü doğrulama kullanmalıyız. Ortak wi-fi ağlarına banka işlemi yapmamalıyız. Jandarma, emniyet, savcılık, banka gibi kurumlar telefonla sizden şifrenizi veya size gelen onay kodu bilgilerini istemez. e-Devlet ve banka bilgilerinizi paylaşmayın. Çocuklar ve yaşlılar için ek önlem alın. Çocuklarımızı sosyal medya ve oyun içi dolandırıcılıklara karşı bilinçlendirmeliyiz. En güçlü güvenlik önlemi, şüphedir."

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yazılı açıklamasında, internette çevrim içi ortamda ve sosyal medyada geçirilen süreleri değerlendirdi.

"We Are Social 2026" verilerine bakıldığında dünya genelinde haftalık sosyal medya kullanım süresinin 18 saat 36 dakika olduğunu belirten Uraloğlu, Türkiye'de bu sürenin 25 saat 4 dakikaya çıktığını ifade etti. Uraloğlu, "Çevrim içi medyada geçirilen haftalık süre ise dünya genelinde 33 saat 27 dakikaya, ülkemizde 41 saat 37 dakikaya ulaştı. Neredeyse 2 güne yaklaşan haftalık kullanım ile dünya ortalamasının üzerine çıktık." ifadelerini kullandı.

Günlük kullanım süreleri

Günlük kullanım sürelerine ilişkin verileri de paylaşan Uraloğlu, Türkiye'de kullanıcıların en fazla zamanı Instagram'da geçirdiğine dikkati çekerek, "Instagram'da günlük ortalama kullanım süresi 1 saat 53 dakikaya ulaşırken YouTube'da 1 saat 28 dakika, TikTok'ta ise 1 saat 25 dakika seviyesinde gerçekleşiyor." bilgisini verdi.

Alman Federal Kriminal Dairesi (BKA) tarafından yapılan açıklamada, Almanya, ABD ve Kanada emniyet birimlerinin koordinasyonunda gerçekleştirilen operasyonla dünyanın en tehlikeli botnet altyapılarından ikisinin çökertildiği bildirildi.

Açıklamada, kötü amaçlı yazılımlarla enfekte edilen ve bir operatör tarafından gizlice kontrol edilen cihazlar ağını ifade eden "botnet" yapılarının, veri hırsızlığı ve büyük ölçekli siber saldırılar için kullanıldığı kaydedildi.

"Aisuru" ve "Kimwolf" ağlarının devasa boyutları ve yüksek saldırı kapasiteleri nedeniyle küresel bilişim altyapıları için "akut tehdit" oluşturduğunun vurgulandığı açıklamada, "Aisuru" ağının başta yönlendiriciler ve web kameraları olmak üzere, dünya genelinde milyonlarca ele geçirilmiş nesnelerin interneti (IoT) cihazından oluştuğu belirtildi.

Açıklamada, Kimwolf ağının ise büyük çoğunluğu Android TV kutularından oluşan milyonlarca cihazı kapsadığı belirtilerek, söz konusu botnetlerin, hedef sistemleri aşırı veri trafiğine boğarak erişilemez hale getiren "Dağıtık Hizmet Engelleme" (DDoS) saldırıları düzenlediğine vurgu yapıldı.

Operasyon ortaklarından ABD Adalet Bakanlığı, bu ağların şimdiye kadar "rekor kıran" büyüklükte saldırılar gerçekleştirdiğini teyit etti.

Siber saldırganların bu yöntemle mağdurlara şantaj yaptığı ve pek çok vakada on binlerce dolarlık maddi zarara yol açtığı bilgisi paylaşıldı. Yetkililer, operasyon kapsamında şüpheli yöneticilerin tespit edildiğini ve adli sürecin başlatıldığını duyurdu.

Yeni nesil internet sayesinde yüksek çözünürlüklü videolar saniyeler içinde indirilecek, gecikme süresi neredeyse sıfıra inecek. Bu gelişme, Kırşehir’de özellikle uzaktan eğitim, sağlık hizmetleri ve akıllı şehir uygulamalarında dijital dönüşümün hız kazanmasını sağlayacak.

Uzmanlar, 5G’nin hızlı veri aktarımı sayesinde internet kotasının hızla tükenebileceğine dikkat çekiyor. Kırşehirli kullanıcılar, yüksek hızın avantajlarını yaşarken, veri kullanımını da kontrol altında tutmak zorunda olacak.

Operatörler, şehir genelinde altyapı çalışmalarını büyük ölçüde tamamladı. 5G deneyimi, uyumlu telefon ve SIM kartlar ile Kırşehir’in belirli noktalarında şimdiden test edilebiliyor.

Kırşehir, artık sadece hızlı internet değil; geleceğin teknolojisine bağlanacak şehirler arasında yerini alıyor.

Yeni güncellemeyle birlikte “Haritalara Sor” özelliği dikkat çekiyor. Gemini altyapısıyla çalışan bu sistem sayesinde Kırşehirli kullanıcılar; en kısa, en az trafikli ya da alternatif rotaları sadece yazarak ya da konuşarak öğrenebilecek. Uygulama, geçmiş rota tercihlerini analiz ederek kişiye özel öneriler de sunacak.

Öte yandan “Immersive Navigation” adı verilen yeni sistemle Kırşehir’deki yollar artık daha gerçekçi bir şekilde görüntülenecek. Kavşaklar, üst geçitler ve tabelalar üç boyutlu olarak haritada yer alırken, sürücüler gitmek istedikleri yönü çok daha net anlayabilecek. Akıllı yakınlaştırma, şeffaf bina görünümü ve gelişmiş sesli yönlendirme gibi özellikler sayesinde özellikle şehir içinde yön bulmak kolaylaşacak.

Güncelleme aynı zamanda rota seçeneklerini karşılaştırarak sürücülere zaman kazandırmayı hedefliyor. Daha az trafikli ya da ücretiz yollar sistem tarafından açıkça gösterilirken, varış noktasına gelindiğinde bina girişleri ve park alanları da kullanıcıya sunuluyor.

Yeni özellikler Android ve iOS cihazlarda kademeli olarak kullanıma sunulmaya başlanırken, Kırşehir’deki kullanıcıların da önümüzdeki süreçte bu akıllı navigasyon deneyiminden faydalanması bekleniyor.

TÜBA'dan yapılan açıklamaya göre, TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülü, fen ve mühendislik bilimleri, sağlık ve yaşam bilimleri, sosyal ve beşeri bilimler ile temel bilimler olmak üzere 4 ana kategoride yürütülen bilimsel hakem değerlendirmeleri sonucunda dereceye giren tez sahiplerine veriliyor.

Ödül programına başvurular, gelen yoğun talep üzerine 1 Nisan'a uzatıldı.

Bilimsel değerlendirme süreçlerinin ardından Akademi Konseyi kararıyla 2026 yılı için birinci olan tez sahibine 200 bin lira, ikinciye 150 bin lira ve üçüncüye 100 bin lira ödül verilecek.

Başvurular bireysel olarak yapılabildiği gibi TÜBA üyeleri ile YÖK, TÜBİTAK, TÜSEB ve üniversite rektörlükleri tarafından önerme yoluyla kurumsal olarak da gerçekleştirilebilecek.

Dijital ortamda "www.bilimodulleri.tuba.gov.tr" adresi üzerinden yapılacak başvurularda, tezlerin 2024 veya 2025 yıllarında savunması tamamlanmış ve Türkiye'de üretilmiş olması şartı aranıyor.

Ödüle, teknoloji ve tasarım, yapay zeka, makine öğrenmesi, otonom sistemler, robotik ve mekatronik sistemler, modelleme ve simülasyon teknolojileri, enerji, hibrit ve elektrikli araç teknolojileri, hava, uzay ve insansız sualtı sistemleri, bilgi ve iletişim teknolojileri, siber güvenlik ve kriptoloji, eğitim, sağlık, tarım ve ekoloji teknolojileri ile biyoteknoloji alanlarının yanı sıra Milli Teknoloji Hamlesi'nin uluslararası ilişkiler, kalkınma politikaları, eğitim yaklaşımları ve güvenlik politikaları başlıklarını içeren doktora tezlerinin yazarları başvurabilecek.

Açıklamada görüşlerine yer verilen TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Akademi Konseyinin kararıyla bilim tarihine yönelik özgün çalışmaları teşvik etmek üzere bu yıl ilk kez "Fuat Sezgin Bilim Tarihi Doktora Ödülü" verileceği bilgisini paylaştı.

TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri'nin Türkiye'nin bilim ve teknoloji vizyonuna doğrudan katkı sunan nitelikli doktora çalışmalarını görünür kıldığını belirten Şeker, genç araştırmacıların Milli Teknoloji Hamlesi hedefleri doğrultusunda ortaya koyacakları çalışmaların, Türkiye'nin akademik ve teknolojik kapasitesini daha da güçlendireceğini kaydetti.