Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde görüştü. Görüşmede anlaşmanın genel sekreterlik, komiteler ve çalışma grupları üzerinden kurumsallaştırılması için gelinen aşama değerlendirildi.
Bu görüşmenin ardından Suudi Arabistan’da yeni güvenlik alarmı yaşandı. Riyad yönüne iki İHA gönderildiği, Hamis Muşayt yönünde ise balistik füzelerin kullanıldığı ve hava savunma sistemlerinin söz konusu tehditleri engellediği bildirildi.
MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI NE DİYOR?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması 7 Ağustos 2026’da Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından imzalandı. Anlaşmanın açıklanan temel hedefleri arasında ortak caydırıcılığın güçlendirilmesi, savunma alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi ve üç ülkenin güvenlik koordinasyonunun artırılması bulunuyor.
Anlaşmanın dikkat çeken hükümlerinden biri, taraflardan herhangi birine yöneltilecek silahlı saldırının bütün taraflara yönelik saldırı kabul edilmesi. Bu hüküm, Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların ardından Ankara ve İslamabad’ın Riyad’la savunma koordinasyonunu neden daha yakından yürüttüğünün anlaşılması açısından önem taşıyor. Ancak anlaşmanın uygulanmasına ilişkin somut adımların ayrıca ilgili mekanizmalar üzerinden belirlenmesi gerekiyor.
HAKAN FİDAN VE MEVKİDAŞLARI NEYİ GÖRÜŞTÜ?
New York’taki toplantıda üç ülkenin oluşturacağı genel sekreterlik ile komitelerin ve çalışma gruplarının faaliyete geçirilmesi için yapılan hazırlıklar masaya yatırıldı. Ortak açıklamada ayrıca Suudi Arabistan’ın güvenliğini savunma hakkı vurgulandı ve bölgedeki gerilimin azaltılması ile krizlerin barışçıl yollarla çözülmesi gerektiği ifade edildi.
Bakanlar, seyrüsefer güvenliğinin korunmasına da dikkat çekti. Açıklamada uluslararası hukuk, iyi komşuluk ilişkileri, devletlerin egemenliğine karşılıklı saygı ve iç işlerine müdahale etmeme ilkelerinin önemine işaret edildi. Böylece görüşmeler yalnızca askeri koordinasyon başlığıyla sınırlı tutulmadı.
SUUDİ ARABİSTAN’A YÖNELEN SON SALDIRIDA NE OLDU?
Suudi koalisyonunun açıklamasına göre Riyad bölgesine gönderilen iki İHA hava savunma sistemleri tarafından engellendi. Hamis Muşayt’a yönelen balistik füze saldırısının da önlendiği bildirildi. Aynı dönemde Cazan, Abha ve Hamis Muşayt’ta sivillere yönelik güvenlik uyarıları yapıldı ve daha sonra tehlikenin sona erdiği duyuruldu.
Bu gelişmeler, Mekke Anlaşması kapsamında savunma koordinasyonunun uygulanmasına ilişkin tartışmaları da hızlandırdı. Üç ülkenin genelkurmay başkanlarının acil toplantısı için hazırlık yapılması, saldırıların ardından gündeme gelen başlıklardan biri oldu. Toplantının amacı ve alınabilecek kararların kapsamı konusunda ise açıklanan çerçeve, destek yöntemlerinin görüşülmesiyle sınırlı tutuldu.
