Kırşehir Kapalı Pazar Yeri’nde vatandaşlara market yerine neden pazarı tercih ettiklerini sorduk. Tazelik, çeşitlilik ve küçük esnafa destek öne çıkarken, vatandaşların sözleri düşen alım gücü ve hayat pahalılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Yanıtlar farklı olsa da ortak noktalar tazelik, çeşitlilik ve daha uygun ürünü bulabilme imkânı oldu. Ancak pazar alışverişinin arasında hayat pahalılığına, düşen alım gücüne ve artan faturalara yönelik serzenişler de dikkat çekti.
“En Ucuz Nerede Diye Geziyoruz”
Pazar fiyatlarının ucuz olmadığını belirten bir vatandaş, alışveriş yaparken artık fiyatları tek tek karşılaştırdıklarını söyledi. “Geziyoruz, dolaşıyoruz. En ucuz nerede, ona bakıyoruz” sözleriyle yaşanan ekonomik sıkıntıyı dile getiren vatandaş, market yerine pazarı tercih etmesinin en önemli nedenlerinden birinin ürünlerin daha taze olması olduğunu ifade etti.
Fransa’dan Kırşehir’e Geldi: “Parası Olan Alıyor, Olmayan Gıdım Gıdım”
Fransa’da yaşayan ve emekliliğinin ardından Türkiye’ye gelip giden bir vatandaş ise pazar yerindeki tabloyu, “Parası olan alıyor, parası olmayan gıdım gıdım ondan, ondan alıyor” sözleriyle özetledi.
Türkiye ile Avrupa’daki ekonomik koşulları da değerlendiren vatandaş, “Avrupa gerçekten bizi kıskanıyor mu?” sorusuna, “Avrupa kıskanmaz, bunu siz de biliyorsunuz. Doğru dürüst olalım” yanıtını verdi. Avrupa’da da ekonomik sıkıntıların bulunduğunu söyleyen vatandaş, Kırşehir’de kendisini en fazla şaşırtan fiyatların başında akaryakıtın geldiğini belirtti. Market yerine pazara gelme nedenini ise ürünlerin daha taze ve güzel olmasıyla açıkladı.
Pazar Yerinden Doğalgaz Faturası İsyanı: “Kışın Ne Olacak?”
Pazar yerinde mikrofon uzattığımız bir inşaat işçisinin sözleri ise alışveriş fiyatlarından başlayıp doğalgaz faturasına kadar uzanan geçim sıkıntısını ortaya koydu. “Her şey ateş pahası” diyen vatandaş, artık pazara akşam saatlerinde gelerek tezgâhlarda kalan daha ucuz ürünleri almayı düşündüklerini söyledi.
Geçinmekte zorlandığını dile getiren vatandaş, “Akşam üstüne düşerse ne kalırsa onu almayı düşünüyoruz. Artık elinde kalırsa, çürük kalırsa onu da almayı düşünüyoruz. Yetiştiremiyoruz abla. Bitmiş. Hayat bitmiş” ifadelerini kullandı.
İki bekâr çocuğu bulunduğunu ve ekonomik şartlar nedeniyle çocuklarını evlendirmekte zorlandığını söyleyen vatandaş, hasta eşi için bir kilo salatalığa 100 lira ödediğini anlattı.
Vatandaş daha sonra telefonuna gelen Kırgaz fatura mesajını göstererek yaz ortasında 825 liralık doğalgaz faturası ödediğini söyledi. Peteklerin yanmadığını, doğalgazı yalnızca sıcak su için kullandıklarını belirten vatandaş, “Yazın ortasındayız. 150-200 lira geleceği yerde 800 lira gelmiş. Yarın kışın ne olacak?” diyerek artan faturalara tepki gösterdi.
Kışlık Hazırlık Geleneği Sürüyor: “Almasan Olmuyor”
Kırşehir Kapalı Pazar Yeri’nde kışlık hazırlık için alışveriş yapan vatandaşlarla da karşılaştık. Biber, patlıcan ve yerli domates alan vatandaşlar, sebzeleri kurutarak kış aylarında tüketmek üzere hazırlık yaptıklarını söyledi.
Her yıl aynı dönemde kışlık hazırlık yaptıklarını ancak bunun giderek daha maliyetli hale geldiğini belirten bir vatandaş, “Pazar fiyatları pahalı, ucuzlanacak bir şey yok. Köylü sözde kendi yetiştiriyor ama iki mislisini, üç mislisini söylüyor” şeklinde konuştu.
Fiyatlar artsa da yıllardır devam eden kışlık hazırlık geleneğinden vazgeçmediklerini ifade eden vatandaş, “Kurutmadan olmuyor. Kara boğaz durmuyor. Almasan olmuyor” dedi. Böylece Kırşehir’de kuşaktan kuşağa aktarılan sebze kurutma ve kışlık hazırlık geleneğinin ekonomik zorluklara rağmen devam ettiği görüldü.
Tazelik İçin Pazar, Cepte İse Geçim Sıkıntısı
Kırşehir Kapalı Pazar Yeri’nde mikrofon uzattığımız vatandaşların yanıtlarında tazelik, ürün çeşitliliği, yerli ürünlere ulaşabilme, fiyat karşılaştırması yapabilme ve küçük esnafa destek gibi nedenler öne çıktı. Ancak tezgâhların arasında duyulan serzenişler, pazarın tercih edilmesinin hayat pahalılığını ortadan kaldırmadığını da gösterdi.
Vatandaş pazarı markete göre daha taze, çeşitli ya da ulaşılabilir bulsa da düşen alım gücü halkı zorluyor. Kimi vatandaş en ucuz tezgâhı bulabilmek için pazarı dolaşırken, kimi akşam saatlerinde elde kalan ürünü daha uygun fiyata alabilmenin hesabını yapıyor. Kırşehir pazarındaki tablo, mutfak alışverişinden doğalgaz faturasına kadar uzanan geçim sıkıntısının günlük yaşam üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koyuyor.
