Uzmanlar, gelişme çağındaki çocuklarda uygunsuz çanta kullanımının ilerki yaşlarda kalıcı sağlık sorunları yaratabileceği konusunda uyarıyor.
Ağır ve yanlış taşınan okul çantalarının çocuklarda kalıcı duruş bozukluklarına ve önemli rahatsızlıklara yol açabileceği uyarısında bulunan uzmanlar, çanta seçimine de dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor.
20 yıldır mesleğini il dışında yapan, 7 yıldır görev yaptığı Gaziantep’ten ayrılan ve şu anda Kırşehir’de Özel Aşıkpaşa Hastanesi’nde görev yapan Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Dr. Mustafa Kangal, okul çantalarının seçimi, kullanımı ve taşınması konusunda önemli tavsiyelerde bulundu.
Yanlış çanta kullanımı ve taşınması ile çocuklarda omurga eğriliği oluşabileceğini belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Dr. Mustafa Kangal, “Ağır okul çantaları çocuklar için gerçekten ciddi bir sorun. Ağır çantalar şimdi bel ve sırt ağrısına neden olsa da ilerleyen yaşlarda kamburluk ya da bel fıtığı gibi sorunlara neden olabiliyor. Bu nedenle okul çantalarının ağırlığına dikkat etmemiz gerekiyor. Bu noktada çanta seçimi ve çanta kullanımı çok önemli. Vücudun ağırlığının yüzde 10-15’inden fazla yük binerse büyüme çağındaki çocuklarda, 30 kilo ağırlığındaki bir çocukta yaklaşık 4 kilogram diyebiliriz. Bu yük omurga, eklem ve kaslarda basıya neden olup ilerde sorunlara yol açabiliyor. Okul çantasını seçerken özellikle iki askılı, sırttan asılan çantaları tercih etmemiz gerekiyor. Tek taraflı asılan çantalarda vücudun bir tarafına yük gelirken omurganın öbür tarafa eğilmesine neden olabiliyor. Bu da kas ağrılarına, omurga eğikliklerine yol açabiliyor. Çift askılı sırt çantalarını tercih etmemiz gerekiyor. Çift askılı çantalarda da bantların geniş olmasına dikkat etmemiz gerekiyor. Bantlar ince olursa kaslara bası yaparak ağrıya ve uyuşmaya neden oluyor. Hafif çanta seçmemiz de önemli, gereksiz eşyaların çantadan çıkarılıp çantanın yükünü hafifletmeliyiz. Çantanın içindeki yükü eşit dağıtmamız lazım, sağa-sola. Ağır eşyaları daha çok sırt kısmına denk gelecek şekilde koymamız gerekiyor. Fazla ağırlık arkaya doğru gelirse bu çocuğun arkaya doğru eğilmesine, belde düzleşme ve sırtta kamburluk oluşmasına neden oluyor. Çanta askısını ayarlarken de dikkat etmeliyiz. Çanta belin 5 santim üstünde ve vücuda yakın durması gerekiyor” dedi.
Omuz, boyun, sırt, bel ağrıları, duruş bozuklukları, elde uyuşma, karıncalanma gibi şikayetlerimizin sebebinin kullandığımız çantalar olabileceğine dikkat çekiliyor.
Okul çantaları nasıl olmalıdır?
Çanta askıları: Çanta yükünün vücuda dengeli ve eşit dağılımının sağlanabilmesi için askıların yumuşak ve eşit uzunlukta olması gereklidir. Sert omuz askıları omuz kaslarına zarar vererek ağrıyı başlatabilirler. Dar, sert ve ince olan omuz askıları kollara giden damar ve sinirlere baskı yaparak, kollarda ağrı, uyuşukluk ve karıncalanmalara neden olabilir. Omuz askıları geniş ve pedli çantalar tercih edilmelidir. İnce ve pedsiz askılar yük bindiğinde omuzlara gömülerek tam altındaki omuz ekleminde ve omuz-sırt kaslarında ezilme ve ağrıya sebep olurlar
Çantanın bel bölgesi: Bel bölgesi yastıkçıkla desteklenmiş çantaları tercih edin. Bu tip çantalar ağırlığın doğru dağılımını sağlar ve ayakta durmayı kolaylaştıran bir dayanak noktası oluşturur.
Çantanın ağırlığı: Çantasının boş ağırlığının da fazla olmaması dikkat edilmesi gereken bir noktadır. Çantanın dolu ağırlığı, vücut ağırlığının ortalama yüzde 10-15’i kadar olmalıdır. Bu oran ilkokul çocuklarında 3-4 kg, diğer çocuklar da ise ortalama 5-8 kg arasında olmalıdır.
Okul çantalarının uygun kullanımı nasıldır?
1- Özellikle çantanın askılarının uzun ve gevşek oluşu durumunda vücudun ağırlık merkezinin arkaya kayması sonucu bel kaslarında aşırı zorlanma ve ağrı meydana gelir, dikkate alınmazsa ileri yaşlarda belin içe kavsi artarak (hiperlordoz) bağlı bel ağrıları oluşur.
2- Çanta ağır olacak olursa ve/veya tek taraflı omuz askısı kullanılacak olursa kas zorlanmalarına neden olur.
3- Özellikle boyun hızlı arttığı yaşlarda tek el veya omuzla taşınan çantalar omurgada sağ veya sola eğilmeler (skolyoz ) gibi duruş bozukluklarına ve sırt ağrısına neden olabilir.
4- Çantayı sağa ve sola eşit derecede yük dağıtacak şekilde orantılı yerleştirmek gerekir. Bele binecek olan yükü azaltmak için ağır olan eşyalar sırta yakın konulmalı, daha hafifleri daha uzağa yerleştirilmelidir.
5- Sırt çantalarını mümkün olduğunca alçaktan kaldırmamak lazım. Eğer alçaktan kaldırmak gerekirse, dizin üzerine çökerek kaldırmak gereklidir.
14 adımda doğru çanta seçimi…
1. Geniş yumuşak askılı ve iyi omuz pedi olan sırt çantası seçin.
2. Çift askılı sırt çantası seçin, tek taraflı olanlar yükü eşit dağıtamazlar.
3. Çanta sırt pedi iyi olmalıdır, ince olanlarda çantadaki sert objeler yada kitap köşe uçları sırta batarak rahatsız eder.
4. Bel kayış bağlanması olanları seçin çünkü bu kayış ağır yükün daha da eşit dağıtılmasını sağlar,
5. Kendi boş ağırlığı da hafif olan çantaları seçin.
6. Üzerinde tekerlek olan Roler sırt çantası özellikle çok ağır taşıyan öğrenciler için merdiven çıkarken daha rahat olabilir.
7. Sırt çantasının her iki askısını da kullanarak iki omzunuza geçirin. Sırt çantanızı tek omuz ile taşımayın.
8. Çanta vücuda yaklaşacak şekilde askılarını sıkılaştırın.
9. Askıları çantanızı belinizin 5 cm üstünde tutacak şekilde ayarlayın.
10. Askıları omuzlar üzerinde uygun biçimde oturtarak ayarlayınız ve her defa yük ilave edildiğinde tekrar askı ayarlarını kontrol ediniz ve yükün yeterince destek gördüğünden emin olunuz.
11. Sırt çantası hafif olmalı ve kesinlikle öğrencinin kilosunun % 15’ini aşmamalıdır.
12. Ağır yükleri çantada sırta yakın ve ortaya yerleştirin.
13. Sırt çantanız sırtınızdayken öne eğilmekten kaçının, yerden bir şey almak istediğinizde dizlerinizi kırarak ve çömelerek alın.
14. Ağır sırt çantası taşımak zorunda iseniz düzenli olarak sırt ve bel kaslarınızı güçlendirici egzersizler yapın.
Muhabir: TE Bilişim
